fałsz

Fejki o pożarach w Kanadzie. Dwie narracje, obie fałszywe

W mediach społecznościowych zaczęły krążyć dwie sprzeczne informacje o amerykańskiej pomocy przy gaszeniu pożarów lasów w Kanadzie. Jedni internauci twierdzili, że do akcji skierowano ponad 2 tys. strażaków z USA, inni przekonywali, że Waszyngton nie wysłał ani jednego. Oba przekazy wprowadzają odbiorców w błąd.

Fejki o pożarach w Kanadzie. Dwie narracje, obie fałszywe
fot. PAP/Abaca

Jednym z najczęściej udostępnianych „dowodów” był zrzut ekranu komunikatu zatytułowanego „US firefighters continue to support Canada during record-breaking wildfires” („Amerykańscy strażacy nadal wspierają Kanadę w walce z rekordowymi pożarami lasów” – red.).

Fot: X
Fot: X

Wpisy sugerowały, że dokument potwierdza wysłanie w 2026 r. ponad 2 tys. amerykańskich strażaków do Kanady. To jednak manipulacja.

Jak wykazała analiza AFP Fact Check, komunikat rzeczywiście opublikowało National Interagency Fire Center (NIFC), ale pochodzi on z 19 lipca 2023 r. i opisuje rekordowy sezon pożarów sprzed trzech lat. Wówczas Stany Zjednoczone rzeczywiście skierowały do Kanady tysiące strażaków i pracowników służb ratowniczych.

Źródło: National Interagency Fire Center (NIFC).
Źródło: National Interagency Fire Center (NIFC).

Sam komunikat informował, że od początku akcji zmobilizowano ponad 2 tys. osób, a ostatecznie w całym sezonie do Kanady wysłano 2774 strażaków i członków personelu pomocniczego. Wykorzystywanie tego dokumentu jako dowodu na wydarzenia z 2026 r. jest więc klasycznym przykładem wyrwania informacji z kontekstu.

Nieprawdziwa była też narracja o „braku pomocy”

Równolegle w mediach społecznościowych pojawiły się wpisy głoszące coś dokładnie odwrotnego – że Stany Zjednoczone nie udzieliły Kanadzie żadnej pomocy. Także ta narracja okazała się fałszywa.

Jak ustaliła AFP, amerykańscy strażacy rzeczywiście zostali skierowani do prowincji Quebec. Skala pomocy była jednak znacznie mniejsza niż podczas rekordowego sezonu w 2023 r. Wsparcie odbywało się w ramach obowiązujących od dziesięcioleci porozumień o współpracy między oboma państwami.

Kanada i USA od lat współpracują przy gaszeniu pożarów

Współpraca w zwalczaniu pożarów lasów między Kanadą i Stanami Zjednoczonymi nie jest niczym nowym. Od 1982 r. obowiązuje porozumienie między amerykańskim National Interagency Coordination Center i kanadyjskim Canadian Interagency Forest Fire Centre (CIFFC), które umożliwia szybkie przekazywanie strażaków, samolotów gaśniczych oraz specjalistycznego sprzętu tam, gdzie są najbardziej potrzebne.

W rekordowym sezonie 2023 USA wysłały do Kanady 2774 strażaków i członków personelu pomocniczego. W 2025 r. również kierowano do Kanady załogi gaśnicze, zespoły dowodzenia, samoloty i specjalistów, choć liczba wysłanych ratowników była znacznie mniejsza.

Dlaczego w 2026 r. wsparcie było mniejsze?

Tegoroczny sezon pożarów jest bardzo wymagający zarówno dla Kanady, jak i Stanów Zjednoczonych. Oba państwa prowadzą działania gaśnicze na własnym terytorium, dlatego dysponują mniejszymi możliwościami wysyłania ratowników za granicę. Mimo to Kanada nadal korzysta z pomocy zagranicznych strażaków, a wymiana zasobów odbywa się za pośrednictwem CIFFC. Według danych centrum koordynacyjnego w kraju jednocześnie płonęły setki pożarów, a poziom gotowości utrzymywano na jednym z najwyższych poziomów.

Dezinformacja oparta na prawdziwych materiałach

Ta sprawa pokazuje mechanizm często wykorzystywany przez autorów dezinformacji. Nie tworzą oni całkowicie fikcyjnych dokumentów, lecz sięgają po autentyczne materiały i przedstawiają je tak, jakby dotyczyły bieżących wydarzeń.

W tym przypadku stary komunikat z 2023 r. został wykorzystany do udowodnienia nieprawdziwej tezy o wysłaniu ponad dwóch tysięcy strażaków do Kanady w 2026 r. Jednocześnie w sieci rozpowszechniano drugą, równie fałszywą narrację, według której Stany Zjednoczone nie udzieliły Kanadzie żadnego wsparcia.

Rzeczywistość była bardziej złożona – amerykańska pomoc istniała, ale jej skala była znacznie mniejsza niż sugerowały wiralowe wpisy.

Źródła

  1. AFP Fact Check

  2. National Interagency Fire Center (NIFC)

  3. Canadian Interagency Forest Fire Centre (CIFFC)

Nasi autorzy