fałsz

„Największa ekspozycja na substancje rakotwórcze”? Fałszywa narracja o szczepionkach na COVID

W mediach społecznościowych pojawiły się wpisy sugerujące, że amerykańskie Centra Kontroli Chorób (CDC) potwierdziły, iż szczepionki przeciw COVID-19 spowodowały „największą w historii ekspozycję na substancje rakotwórcze”. To nieprawda. CDC nigdy nie opublikowało takiego stanowiska, a dostępne badania nie wskazują, by szczepionki zwiększały ryzyko nowotworów.

„Największa ekspozycja na substancje rakotwórcze”? Fałszywa narracja o szczepionkach na COVID
fot. Getty Images

W internecie pojawiły się publikacje sugerujące, że amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) miały przyznać, iż szczepionki przeciw COVID-19 doprowadziły do bezprecedensowego narażenia ludzi na substancje rakotwórcze.

To fałszywa informacja. Jak wskazuje analiza Yahoo News, CDC nigdy nie opublikowało raportu ani komunikatu zawierającego takie stwierdzenie. Nie istnieje również żaden oficjalny dokument agencji potwierdzający tę tezę. Autorzy wpisów wykorzystują więc autorytet CDC i przypisują tej instytucji stanowisko, którego nigdy nie zajęła.

Skąd wzięła się fałszywa narracja?

Dezinformacja opiera się na manipulacji dotyczącej procesu produkcji szczepionek mRNA. Autorzy wpisów odwołują się do informacji o możliwych śladowych pozostałościach materiału genetycznego DNA, które mogą występować po procesie produkcyjnym. Następnie przedstawiają je jako „substancje rakotwórcze” i sugerują, że szczepionki miały narazić miliardy osób na działanie czynników powodujących raka. Takie uproszczenie nie znajduje potwierdzenia w wiedzy naukowej.

Nie ma dowodów, że szczepionki powodują raka

Jednym z najczęściej powtarzanych mitów jest teoria o tzw. „turbo nowotworach”, zgodnie z którą szczepionki przeciw COVID-19 miały wywoływać lub przyspieszać rozwój raka. Dotychczasowe badania tego nie potwierdzają.

Po podaniu miliardów dawek szczepionek na całym świecie przeprowadzono liczne analizy ich bezpieczeństwa. Nie wykazały one związku przyczynowego między szczepieniem a zwiększonym ryzykiem zachorowania na nowotwory ani nawrotu choroby u pacjentów onkologicznych. Amerykański National Cancer Institute (NCI) podkreśla, że nie ma dowodów, by szczepionki przeciw COVID-19 powodowały raka lub zwiększały ryzyko jego wystąpienia.

Instytucje monitorują bezpieczeństwo szczepionek

Szczepionki przeciw COVID-19 zostały objęte jednym z największych programów monitorowania bezpieczeństwa w historii medycyny. Nadal pozostają pod nadzorem instytucji odpowiedzialnych za kontrolę leków, m.in. CDC i FDA w Stanach Zjednoczonych oraz EMA w Europie. Dotychczasowe dane z systemów monitorowania działań niepożądanych nie wskazują na wzrost ryzyka zachorowania na nowotwory po szczepieniu.

Fałszywe powoływanie się na autorytet instytucji

Przypisywanie nieprawdziwych informacji uznanym instytucjom to częsta technika wykorzystywana w dezinformacji. Nazwy takich organizacji jak CDC, WHO czy FDA mają uwiarygodnić przekaz i sprawić wrażenie, że został on potwierdzony przez ekspertów. W rzeczywistości instytucje te często nigdy nie zajęły stanowiska, które przypisują im autorzy wiralowych wpisów.

Podobne narracje pojawiały się już wcześniej. W mediach społecznościowych rozpowszechniano m.in. fałszywe twierdzenia o wpływie szczepionek przeciw COVID-19 na płodność, zmianach DNA czy zwiększonym ryzyku nowotworów. Żadne z nich nie znalazły potwierdzenia w aktualnej wiedzy naukowej.

Źródła

  1. Yahoo News

  2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

Nasi autorzy