– Ukraińcy wykorzystują mechanizm nadawania numeru PESEL ze statusem UKR do generowania kolejnych numerów PESEL, by ta sama osoba wielokrotnie korzystała z zasiłków socjalnych! – ogłosił z mównicy sejmowej poseł Włodzimierz Skalik podczas wystąpienia 31 lipca. Miałoby się to odbywać m.in. poprzez zmianę zapisu nazwiska.
Słowa padły, ale polityk nie pokazał żadnych dowodów. Jego wpis w mediach społecznościowych z nagraniem przemowy wyświetlono blisko 40 tys. razy. Część komentatorów od razu podchwyciło tę narrację i słownie zaatakowało Ukraińców. Inni zarzucili politykowi kłamstwo.
„Czy pan zawsze musi kłamać albo manipulować? Przecież to kompletnie brednie. Trolle spod Moskwy to panu przygotowały?” – odparł dziennikarz Piotr Szumlewicz.
Uwaga! Ukraińcy wykorzystują mechanizm nadawania numeru PESEL ze statusem UKR do generowania kolejnych numerów PESEL, by ta sama osoba wielokrotnie korzystała z zasiłków socjalnych. pic.twitter.com/JEfBC0C2PZ
— Włodzimierz Skalik (@Wlodek_Skalik) July 31, 2026
Co to jest PESEL ze statusem UKR?
Na mocy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, tzw. specustawy ukraińskiej, każdy obywatel Ukrainy uciekający przed wojną w ojczyźnie mógł na określonych zasadach otrzymać w Polsce numer PESEL ze statusem UKR. Uzyskanie go potwierdzało legalność pobytu, umożliwiało podjęcie pracy i dostęp do opieki medycznej oraz świadczeń socjalnych, ale przede wszystkim było rejestrowym potwierdzeniem uzyskania ochrony czasowej.
Początkowo droga do uzyskania takiego numeru PESEL była skrócona i uproszczona. Jeśli dana osoba nie posiadała ważnych dokumentów, wystarczyło spisać i przedstawić oświadczenie. To ułatwiało procedurę w sytuacji, gdy do Polski w krótkim czasie przybyło ponad milion uchodźców ze Wschodu. W sumie po 24 lutego 2022 r. polską granicę przekroczyło ok. trzech milionów Ukraińców, ale nie wszyscy zdecydowali się osiąść w kraju nad Wisłą. Później zapisy zmieniano. 27 lipca 2026 r. rząd ogłosił, że „cudzoziemcy, którzy otrzymali numer PESEL ze statusem UKR tylko na podstawie deklaracji (bez okazania ważnego dokumentu podróży), do 31 sierpnia 2026 r. muszą okazać w urzędzie gminy ważny dokument podróży (paszport)”. Jeśli tego nie zrobią, utracą ochronę czasową.
Dochodziło do nadużyć? MSWiA wyjaśnia
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie pozostawiło tych podejrzeń posła Skalika bez odpowiedzi.
Problem udało się wyeliminować poprzez zmianę przepisów i wprowadzenie obowiązku weryfikacji tożsamości na podstawie ważnego paszportu. Nie oznacza to, że on nie istniał, ale miał inne podłoże niż „próba wymuszenia” środków socjalnych.
„W skali całego kraju resort odnotował zaledwie kilka takich przypadków. Każdy z nich to po prostu błąd systemowy – najczęściej wynikający ze złego wpisania danych do rejestru – który był natychmiast eliminowany” – dodano w reakcji MSWiA.
Dublowanie numerów PESEL jest w praktyce niemożliwe. Chroni przed tym sam rejestr, który za pomocą wbudowanego algorytmu sprawdza dane i w przypadku wykrycia ostrzega urzędnika lub po prostu blokuje ponowną rejestrację.
🛑 "Ukraińcy wykorzystują mechanizm nadawania numeru PESEL ze statusem UKR do generowania kolejnych numerów PESEL, by ta sama osoba wielokrotnie korzystała z zasiłków socjalnych" - TO NIEPRAWDA
— MSWiA 🇵🇱 (@MSWiA_GOV_PL) August 12, 2026
🛑 Wyjaśniamy ⤵️
Jedna osoba może mieć tylko jeden numer PESEL ze statusem UKR –… pic.twitter.com/cZbdzPuX2C
Za prowadzenie rejestru PESEL odpowiada Ministerstwo Cyfryzacji. Wysłaliśmy pytania w tym zakresie. Czekamy na odpowiedzi.
.5042037947778868704.jpg/jcr:content/Krzysztof%20Sobczak.jpg)
