Michał O., sprawca zamachu w Krakowie, w którym zginęło siedem osób, w tym napastnik, a 15 zostało rannych, od stycznia 2026 r. miał pozwolenie na broń do celów sportowych. 24-latek i jego ojciec trenowali strzelectwo sportowe w klubie Świt Starachowice. Na starszego z nich zarejestrowanych było dziewięć sztuk broni, a na napastnika dwie – karabin AR-15 i pistolet Glock. Pierwszy egzemplarz nabył 6 marca.
Tragiczne wydarzenia na nowo wywołały dyskusję o dostępie do broni. We wrześniu, podczas otwarcia strzelnicy sportowej w Bogutach-Piankach na Mazowszu, prezydent Karol Nawrocki apelował o podjęcie „odpowiedzialnych i poważnych” rozmów w celu liberalizacji prawa w tym zakresie. O odpowiedzialności mówił też premier Donald Tusk, komentując krakowski zamach.
– Proszę o pilny przegląd wszystkich przepisów, które dotyczą broni. Nie chcę w żaden sposób i nie pozwolę, żeby w rządzie ktokolwiek uległ chwilowej emocji […]. Musimy do tego podejść bardzo odpowiedzialnie i metodycznie. Proszę o przegląd wszystkich przepisów, sposobów funkcjonowania strzelnic. Dobrze byłoby mieć pewność, że rejestrujemy każdy egzemplarz broni, który trafia do rąk prywatnych – mówił prezes Rady Ministrów 10 listopada, trzy dni po tragedii.
💬 Premier @donaldtusk ⤵️ https://t.co/NjckhVd86E
— Kancelaria Premiera (@PremierRP) November 10, 2026
Bez pozwolenia na broń?
Premier chce sprawdzać „przepisy i sposoby funkcjonowania strzelnic”, ale w pierwszej kolejności może warto przyjrzeć się tym już istniejącym. Tomasz Kwiecień, prezes Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego, opowiedział w rozmowie z „Dziennikiem Gazetą Prawną”, jak łatwo obecnie założyć strzelnicę.
Dziś strzelnicę może założyć praktycznie każdy. Wystarczy, że opracuje regulamin, a ten zatwierdzi burmistrz i wójt (albo prezydent miasta – red.). Nie ma późniejszej ścisłej kontroli nad warunkami w niej panującymi i odpowiednimi zabezpieczeniami – nad sposobem montażu tarcz i kulochwytów, rozmieszczonymi przesłonami i tak dalej. Tak naprawdę to jedynie zdrowy rozsądek prowadzących kluby gwarantuje bezpieczeństwo – tłumaczył działacz.
Podkreślił ponadto, że inne przepisy obowiązują w przypadku strzelnic policyjnych i wojskowych, a inne – cywilnych.
Zwrócił uwagę na problem dzikich strzelnic, gdzie uczy się m.in. posługiwania się bronią w biegu i z jadącego samochodu. Jeden z takich obiektów ma się znajdować w okolicach Ostrowca Świętokrzyskiego, skąd pochodził zamachowiec. Nie jest to dowód, że z niego korzystał, ale pokazuje, że takie możliwości istnieją.
Przepisy dotyczące strzelnic
Kwestie organizacji strzelnic reguluje rozdział IV ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Całość sprowadza się jednak do pięciu artykułów, z czego jeden dotyczy wyłączenia z zapisów tej ustawy strzelnic wojskowych i policyjnych. Te podlegają zarządzeniu nr 2 Komendanta Głównego Policji z 15 stycznia 2024 r. oraz rozporządzeniu MSWiA z 31 marca 2022 r.
W ustawie o broni i amunicji nie znajdziemy szczegółowych zapisów dotyczących zakładania i prowadzenia strzelnic cywilnych. Są w niej tylko przepisy formalne.
Ustawodawca wyraźnie zaznacza, że zasady bezpieczeństwa na strzelnicy określa regulamin, a za wzór należy uznawać rozporządzenie MSWiA z 15 marca 2000 r. w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic.
Jeśli te warunki są spełnione – lokalizacja nie narusza prawa budowlanego, jest zgodna z przepisami przeciwpożarowymi i wymaganiami środowiskowymi, a strzelnica ma opracowany regulamin – pozostaje już tylko jeden krok do jej otwarcia. Regulamin musi bowiem zostać zatwierdzony w drodze decyzji administracyjnej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Strzelnice otwarte
W styczniu 2023 r. Janusz Korwin-Mikke i grupa posłów złożyli w MSWiA interpelację (nr 34413) w sprawie strzelnic otwartych niespełniających definicji obiektów budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Odpowiedzi udzielił ówczesny sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Wąsik. Zasady są takie same jak w przypadku strzelnic zadaszonych, ale ze względu na brak ścian trzeba zachować szczególne środki bezpieczeństwa.
„W odniesieniu do strzelnic otwartych osiągnięcie stanu wykluczającego możliwość wydostania się poza ich obręb pocisku wystrzelonego z broni ze stanowiska strzeleckiego wymaga zastosowania odpowiednio skonfigurowanych zabezpieczeń konstrukcyjnych, tj. kulochwytów, osłon i przesłon” – napisał Wąsik.
To jednak nie wszystko, bo niezbędne jest utworzenie tzw. strefy ochronnej, w której obowiązuje zakaz przebywania ludzi i zwierząt.
„Kształt i rozmiar takiej strefy powinien uwzględniać wszystkie dopuszczalne kierunki, z których jest możliwe oddawanie strzałów oraz być dostosowany do broni i amunicji o największych parametrach energetyczno-balistycznych przewidzianych do użytkowania na danej strzelnicy, z uwzględnieniem zastosowanych kulochwytów i przesłon. Strefa ochronna powinna być oddzielona od otoczenia ogrodzeniem uniemożliwiającym lub znacząco utrudniającym jego sforsowanie” – odparł przedstawiciel MSWiA.
O strzelnice otwarte zapytano również kolejny rząd. Wiesław Szczepański, sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, w odpowiedzi na interpelację (nr 8274) posłanki PiS Józefy Szczurek-Żelazko potwierdził, że stan prawny pozostaje bez zmian. Znalazło się jednak jedno ciekawe zdanie dotyczące prac nad weryfikacją obowiązujących przepisów.
„(...) w MSWiA podjęto prace analityczno-koncepcyjne dotyczące potencjalnych kierunków zmian obowiązującego stanu prawnego, których celem jest prawidłowe wyważenie oczekiwań podmiotów prowadzących strzelnice komercyjne z oczekiwaniami społecznymi związanymi z bezpiecznym eksploatowaniem ww. obiektów” – napisał przedstawiciel resortu.
Kontrola rozproszona
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działa w ramach przepisów prawa budowlanego i może skontrolować stan techniczny obiektów. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska może z kolei sprawdzić m.in. poziom hałasu czy sposób eksploatacji urządzeń i instalacji sanitarnych, a Państwowa Straż Pożarna weryfikuje m.in. zabezpieczenia przeciwpożarowe i drożność dróg ewakuacyjnych.
Burmistrz, wójt lub prezydent miasta zatwierdza regulamin i może odmówić jego zatwierdzenia, jeśli wniosek nie spełnia wymogów formalnych, np. gdy strzelnica nie zapewnia odpowiednich norm bezpieczeństwa lub gdy regulamin nie uwzględnia specyfiki obiektu. Zgodnie z wyrokiem NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 2131/19, „organ prowadzący postępowanie powinien przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy zbadać, czy obiekt został zlokalizowany, zbudowany i zorganizowany w sposób zgodny z przepisami prawa”. Nie oznacza to jednak, że później sprawuje nadzór nad działalnością strzelnicy.
Na podstawie art. 27 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji policja może kontrolować podmioty, którym wydano świadectwa broni. Chodzi przede wszystkim o sprawdzanie legalności posiadanej broni oraz sposobu jej przechowywania i użytkowania.
O trwające prace, ewentualną konieczność zmian oraz to, kto faktycznie sprawuje nadzór nad strzelnicami, zapytaliśmy MSWiA. Czekamy na odpowiedzi.
Podsumowanie
Zamachowiec z Krakowa umiał posługiwać się bronią, miał na nią pozwolenie i należał do klubu strzeleckiego.
Wydarzenia spod Wawelu na nowo wywołały dyskusję o dostępie do broni, ale też o przepisach dotyczących zakładania strzelnic. Założenie strzelnicy cywilnej w Polsce jest zaskakująco łatwe, a osoba prowadząca taki biznes nie musi mieć nawet pozwolenia na broń. Działalność ta traktowana jest jak zwykły biznes, którego dotyczą określone normy bezpieczeństwa, a także przepisy prawa budowlanego i ochrony środowiska.
Nie ma jednej instytucji, która sprawuje kontrolę nad takimi obiektami. Jest ona podzielona między straż pożarną, policję, inspektora nadzoru budowlanego i inspekcję ochrony środowiska.
Nie ma też podstaw, by łączyć wydarzenia z Krakowa z działalnością strzelnic. Nikt nie mógł zakładać, że członek klubu sportowego dokona takiej masakry i wykorzysta swoje legalnie nabyte umiejętności do popełnienia zbrodni. To osobne wątki.