Chiny wyznaczyły nagrody. Polowanie na tajwańskich youtuberów

Prywatni detektywi śledzili tajwańskich youtuberów krytykujących Pekin. Informacje o ich rodzinach, adresach i samochodach przekazywali chińskiej policji. A ta wyznaczyła nagrody za informacje o obu twórcach. Sprawdziliśmy, co wiadomo o tej sprawie i czy dane zebrane przez detektywów wykorzystano w poszukiwaniach.

Chiny wyznaczyły nagrody. Polowanie na tajwańskich youtuberów
fot. Unsplash, SprawdzamTo

Policyjna nagroda za informacje

13 listopada 2025 roku policja w Quanzhou, w chińskiej prowincji Fujian, opublikowała obszerny komunikat o poszukiwaniu dwóch Tajwańczyków. Chodziło o Wena Tzu-yu, znanego jako Pa Chiung, i Chena Po-yuana, występującego pod pseudonimem Minnan Wolf.

Źródło: news.cctv.cn
Źródło: news.cctv.cn

Obaj prowadzą kanały internetowe, na których regularnie krytykują Komunistyczną Partię Chin. Pekin oskarżył ich o podżeganie do separatyzmu, powołując się na art. 103 chińskiego kodeksu karnego.

W komunikacie znalazły się ich fotografie, dane i numery dokumentów tożsamości. Policja zaoferowała od 50 do 250 tys. juanów (do ok. 150 tys. zł) za informacje pomocne w śledztwie lub ujęciu mężczyzn. Zawiadomienie opublikowała również chińska telewizja państwowa CCTV.

W ten sposób chińska policja rozpoczęła publiczne poszukiwanie dwóch youtuberów krytycznych wobec Komunistycznej Partii Chin. 

Do przekazywania informacji zachęcała nie tylko obietnicą wysokich nagród. W komunikacie ostrzegła również przed konsekwencjami ukrywania poszukiwanych. Całą akcję nagłośniły chińskie media państwowe. Tymczasem, jak później ustaliła tajwańska prokuratura, prywatni detektywi zbierali wcześniej informacje nie tylko o obu mężczyznach, lecz także o pięciorgu członków ich rodzin.

Zlecenie od człowieka z Xiamen

Według tajwańskiej prokuratury historia zaczęła się w marcu 2025 roku. Wang Ping-hung, związany z prywatnymi agencjami detektywistycznymi Unity i Gwo Haw, pojechał do Chin. W Szanghaju miał spotkać się z funkcjonariuszami tamtejszego Biura Bezpieczeństwa Publicznego.

Shanghai, Chiny (fot. Kevin Frayer/Getty Images)
Shanghai, Chiny (fot. Kevin Frayer/Getty Images)

W czerwcu przez komunikator WeChat skontaktował się z nim mężczyzna używający pseudonimu „Xiamen Ahao”. Zlecił zebranie informacji o obu influencerach. Interesowały go ich adresy, samochody i miejsca, w których przebywali. Agent Wang miał dostęp do laptopa zawierającego dane z tajwańskich rejestrów ludności. Komputer kupiono od osoby trzeciej w 2020 roku. Według śledczych znajdowały się w nim między innymi numery dokumentów tożsamości, daty urodzenia, adresy i telefony.

Detektywi sprawdzili w ten sposób siedem osób. Oprócz obu youtuberów na liście znalazło się pięcioro członków ich rodzin.

Obserwacja i raportowanie 

12 lipca 2025 roku dwaj współpracownicy agenta Wanga pojawili się na antykomunistycznym manifeście w tajwańskim mieście Taichung. Według prokuratury fotografowali uczestników i zapisywali numery rejestracyjne samochodów. Po zakończeniu manifestacji ruszyli za dwójką influenserów. Śledzili ich do restauracji, a później do miejsc ich zamieszkania. Zdjęcia i informacje z obserwacji przesyłali agentowi Wangowi przez komunikator LINE.

Chiński policjant (fot. Cheng Xin/Getty Images)
Chiński policjant (fot. Cheng Xin/Getty Images)

Jesienią tego samego roku jeden z detektywów ponownie obserwował influencera Chena Po-yuana. Tym razem podczas wydarzenia antykomunistycznego w Tajpej. Następnie agent Wang zebrał wszystkie materiały i przygotował raport. Między 4 a 6 listopada pojechał do Szanghaju, gdzie według tajwańskich śledczych przekazał kompletną dokumentację funkcjonariuszom chińskiej policji. 13 listopada policja w Quanzhou (południowo-wschodnie Chiny) ogłosiła nagrody za informacje o obu tropionych twórcach.

„Teraz muszę uważać na każdego”

17 listopada 2026 roku obaj influencerzy skomentowali sprawę w rozmowie z tajwańską telewizją publiczną PTS.

Wen Tzu-yu przyznał, że nie wiedział, jak długo był obserwowany. Podejrzewał, że ktoś zaczął go śledzić dopiero w 2026 roku.

Teraz mam wrażenie, że muszę uważać na każdego, kogo spotykam – powiedział Pa Chiung.

Chen Po-yuan mówił z kolei o strachu, który towarzyszy mu od czasu ogłoszenia chińskich nagród. Zwrócił też uwagę na zdjęcia wykonane podczas obserwacji. Niektóre zrobiono z niewielkiej odległości.

Nie potrafię opisać tego strachu słowami – przyznał Minnan Wolf (pseudonim Chena Po-yuana).

Według Chena sprawa wpłynęła również na jego kontakty z bliskimi. Część znajomych zaczęła ograniczać spotkania z nim.

Trzech detektywów z zarzutami

17 listopada 2026 roku prokuratura w Nowym Tajpej poinformowała o zakończeniu śledztwa. Wang Ping-hung oraz jego dwaj współpracownicy, Wu i Liu, zostali oskarżeni o naruszenie przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

Prokuratorzy domagają się dla agenta Wanga trzech lat i sześciu miesięcy więzienia. W przypadku pozostałych dwóch mężczyzn uwzględnili ich mniejszy udział w sprawie oraz deklarowaną skruchę. Tajwańskie władze uznały opisane działania za przykład represji transnarodowych. Chodzi o sytuacje, w których państwo próbuje zastraszać swoich przeciwników również poza własnymi granicami.

Taipei, Taiwan (fot. PAP/EPA Ritchie B. Tongo)
Taipei, Taiwan (fot. PAP/EPA Ritchie B. Tongo)

Nie oznacza to jednak, że detektywi zostali oskarżeni o szpiegostwo. Prokuratura badała również możliwość naruszenia przepisów dotyczących bezpieczeństwa narodowego, ale uznała, że zebrane informacje nie stanowiły chronionych tajemnic państwowych. O winie trzech mężczyzn zdecyduje sąd. 

Źródła

  1. Prokuratura w Nowym Tajpej

  2. Central News Agency (CNA)

  3. China Central Television (CCTV)

  4. Taiwan Public Television Service (PTS)

  5. Focus Taiwan

Nasi autorzy