„Ponad 100 rosyjskich dronów uderzeniowych dalekiego zasięgu” miało zostać zgromadzonych na terenie Narodowego Kompleksu Expocentrum Ukrainy w Kijowie. „Drony te są przygotowywane do użycia w zmasowanym ataku na kraje UE (głównie Polskę)” – czytamy we wpisie opublikowanym 16 listopada 2026 r. na rosyjskojęzycznym kanale na Telegramie „Raporty i analizy SWO” (Сводки и Аналитика СВО).
Według anonimowego konta atak dronami ma wyrządzić znaczne szkody obiektom logistycznym, infrastrukturalnym i przemysłowym, a odpowiedzialność ma zostać przypisana Rosji.
„W mediach mają pojawić się informacje, że atak został przeprowadzony z obwodu królewieckiego Federacji Rosyjskiej” – twierdzi autor.
Rzekomym celem takiej operacji ma być wciągnięcie NATO w wojnę z Rosją. „Kijów planuje sprowokować bezpośredni konflikt zbrojny między NATO a Rosją” – głosi tytuł artykułu opublikowanego 15 listopada przez rosyjski portal AfterShock.News. Tekst o identycznej treści zamieścił tego samego dnia inny rosyjskojęzyczny serwis Egemen Times.
Podobne oskarżenia pojawiły się już 13 listopada na rosyjskim portalu Novorosinform.org, przedstawiającym się jako „Agencja Informacyjna Wielkiej Rosji”. „Kijów przygotowuje atak na Polskę” – można było przeczytać w artykule, w którym zarzucono ukraińskim władzom przygotowywanie operacji pod fałszywą flagą.
Na rozpowszechnianie tej narracji zwrócił uwagę polski projekt przeciwdziałania dezinformacji Disinfo Digest, który 16 listopada opublikował ostrzeżenie przed możliwą operacją wpływu (FIMI Alert).
„Rosyjskie kanały propagandowe rozpowszechniają fałszywy scenariusz ukraińskiego ataku na Polskę. Próbują z góry przypisać Ukrainie odpowiedzialność za ewentualny incydent dronowy na wschodniej flance NATO” – ocenili autorzy analizy.
Skąd się wzięła ta narracja?
Rosyjskojęzyczne portale i kanały na Telegramie wskazują na jedno źródło tych doniesień: ukraińskiego blogera Anatolija Szarija, określanego również mianem „ukraińskiego dziennikarza”. Według publikowanych relacji miał on ujawnić „informacje o bezprecedensowej prowokacji przygotowywanej przez ukraińskie władze”.
Autorzy tych doniesień odsyłają do profilu Szarija na Telegramie, który obserwuje 1,7 mln kont. 12 listopada bloger napisał: „Dlaczego niektóre struktury w Kijowie zaczęły zbierać i naprawiać rosyjskie drony, które nie zostały całkowicie zniszczone? I jakie nieprzyjemności mogą w najbliższym czasie spotkać sąsiednie państwa?”.
Po więcej szczegółów odsyłał do swojego płatnego kanału, do którego nie mamy dostępu. Jego wypowiedzi przytaczają jednak inne kanały na Telegramie. Według tych relacji Szarij twierdził, że ukraiński wywiad wojskowy (HUR) gromadzi i naprawia rosyjskie drony, które spadły, ale nie eksplodowały. Informacje te miał otrzymać z nieujawnionego źródła.
Bloger zasugerował, że bezzałogowce mogą posłużyć do operacji pod fałszywą flagą.
„Mogę jedynie przypuszczać, że najwygodniej byłoby skierować je przeciwko Polsce od strony obwodu królewieckiego” – stwierdził.
Spekulował, że drony mogłyby uderzyć w polskie terminale naftowe lub miasta przygraniczne, aby wciągnąć Europę w wojnę z Rosją.
Kim jest Anatolij Szarij?
To były ukraiński dziennikarz śledczy i polityk, a obecnie popularny twórca internetowy, który od lat mieszka poza Ukrainą (obecnie w Hiszpanii). Przedstawia się jako niezależny krytyk ukraińskich władz, natomiast władze w Kijowie i część mediów określają go jako prorosyjskiego propagandystę.
W czerwcu 2019 r. założył własne ugrupowanie – Partię Szarija. Po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. działalność partii została zawieszona, a następnie zakazana przez ukraińskie sądy ze względu na jej antyukraińską i prorosyjską działalność.
„Szarij jest nie tylko publicystą; to twórca masowej sieci medialnej działającej na platformach takich jak YouTube i Telegram, która ma ogromne zasięgi w Europie” – opisywali Szarija analitycy Disinfo Digest. Według nich sieć blogera, wspierana kosztownymi kampaniami reklamowymi, służyła do rozpowszechniania narracji zgodnych z linią Kremla.
Brak dowodów na przygotowania do ataku
Ukraińskie służby rzeczywiście zbierają zestrzelone lub przejęte rosyjskie drony, aby m.in. badać zastosowane w nich rozwiązania techniczne i komponenty. Nie znaleźliśmy jednak żadnych wiarygodnych informacji potwierdzających, że w kijowskim Expocentrum zgromadzono ponad 100 takich dronów lub że planowane jest ich wykorzystanie do ataku na Polskę.
Oskarżenia te opierają się na twierdzeniach Szarija, który powoływał się na nieujawnione źródło, a przedstawiane informacje łączył z własnymi przypuszczeniami. Nie przedstawił przy tym żadnych dowodów na poparcie swoich tez.
Sama narracja przypomina twierdzenia rozpowszechniane już we wrześniu 2025 r., gdy rosyjskie drony naruszyły polską przestrzeń powietrzną. Do Polski wleciało wówczas kilkanaście bezzałogowców, a część z nich została zestrzelona przez polskie i sojusznicze lotnictwo. W mediach społecznościowych pojawiały się wtedy sugestie, że za skierowanie dronów do Polski odpowiadała Ukraina.
„Skierowanie dronów w stronę Polski ma być sposobem na wciągnięcie naszego kraju do wojny z Rosją” – przedstawiał ówczesną narrację Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK. Według ośrodka narracja ta była rozpowszechniana w ramach rosyjskich i białoruskich działań dezinformacyjnych.
Odwrócenie scenariusza prowokacji
Na inną analogię zwraca uwagę Disinfo Digest – projekt zajmujący się przeciwdziałaniem dezinformacji działający pod patronatem Fundacji INFO OPS Polska. Jak przypomina, w lipcu 2026 r. szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz ostrzegał, że Rosja może wykorzystać przejęte ukraińskie drony do przeprowadzenia operacji wymierzonej w Polskę lub inne państwa wschodniej flanki NATO.
„Listopadowa narracja odwraca ten scenariusz, przedstawiając Ukrainę jako organizatora rzekomej prowokacji, a Rosję jako stronę, która ma zostać bezpodstawnie oskarżona” – zauważa Disinfo Digest. Autorzy analizy oceniają, że „bieżący przekaz rosyjskich kanałów propagandowych wykazuje kilka cech przygotowania informacyjnego (podgotowki), które może służyć jako osłona ewentualnej prowokacji dronowej”. Ich zdaniem kanały podsuwają odbiorcom gotową interpretację ewentualnego incydentu dronowego na wschodniej flance NATO – mają oni uznać go za ukraińską prowokację.