Morze Północne. Rosyjskie statki w pobliżu źródła zakłóceń GPS

„Straciliśmy oba systemy GPS” – usłyszeli kontrolerzy lotniska Schiphol w Amsterdamie. Problemy z nawigacją zgłaszały kolejne załogi. Zakłócenia z 9 listopada mogły dotknąć około 80 samolotów. W tym samym czasie w pobliżu znajdował się rosyjski konwój. Dwa z jego transportowców są objęte unijnymi sankcjami.

Morze Północne. Rosyjskie statki w pobliżu źródła zakłóceń GPS
fot. Getty Images, Sprawdzam to

Piloci zgłaszali awarie GPS

O godzinie 18:19 pilot Boeinga 737 linii KLM przekazał kontrolerom komunikat: „GPS L+R FAIL”. Oznaczał on awarię obu odbiorników GPS. Dwie minuty później podobny problem zgłosiła załoga Lufthansy.

Według holenderskiego dziennika NRC również pilot Air France poinformował, że przez 15 minut nie miał sygnału GPS. Łącznie siedem samolotów podchodzących do lądowania na Schiphol potrzebowało pomocy kontrolerów. Wszystkie wylądowały bezpiecznie.

To już znane zjawisko, nie zdarza się po raz pierwszy. W przypadku zagłuszania lub fałszowania sygnału zawsze bezpiecznie sprowadzamy samoloty na lotnisko – wyjaśnił rzecznik holenderskiej kontroli ruchu lotniczego LVNL w rozmowie z NH Nieuws.

Amerykański analityk John Wiseman przestudiował dane lotnicze z 9 listopada. Według jego ustaleń zakłócenia mogły objąć około 80 samolotów i trwały niespełna 20 minut.

Kokpit samolotu pasażerskiego (fot. Getty Images)
Kokpit samolotu pasażerskiego (fot. Getty Images)

Rosyjski konwój na Morzu Północnym

Analiza Hexbird wskazała możliwe źródło zakłóceń na północ od holenderskiej wyspy Texel. W pobliżu przebiegała trasa rosyjskich transportowców Lady R, Lady D i Maia-1.

Ich ruch śledzono jeszcze przed incydentem. Norweska firma V4RDE opublikowała 8 listopada zdjęcia satelitarne oraz analizę sygnałów AIS dokumentującą rejs konwoju przez cieśniny duńskie. Statkom towarzyszyła wcześniej rosyjska korweta Stoikiy. Lady R i Maia-1 figurują na unijnej liście sankcyjnej. Powód? Transporty związane z rosyjskim sektorem obronnym.

Zakłócenia GPS nad Europą 9 listopada 2026 roku. Czerwone punkty oznaczają samoloty z problemami nawigacyjnymi, niebieskie – bez wykrytych zakłóceń. Na Morzu Północnym zaznaczono położenie rosyjskiego konwoju. Źródło: Hexbird / ADS-B Exchange.
Zakłócenia GPS nad Europą 9 listopada 2026 roku. Czerwone punkty oznaczają samoloty z problemami nawigacyjnymi, niebieskie – bez wykrytych zakłóceń. Na Morzu Północnym zaznaczono położenie rosyjskiego konwoju. Źródło: Hexbird / ADS-B Exchange.

13 listopada analityk OSINT (dane z otwartych źródeł) występujący jako „auonsson” opublikował własną ocenę zdarzenia:

Masowe, ale krótkotrwałe zakłócenia lotów nad Morzem Północnym 9 listopada niemal na pewno zostały spowodowane przez rosyjskie jednostki. Rosyjski konwój transportujący uzbrojenie, składający się z trzech frachtowców i prawdopodobnie okrętu wojennego, przepłynął przez centrum incydentu w odstępie kilku minut – napisał na platformie Blue.

The massive but short jamming of flights over North Sea Nov 9 was almost certainly caused by Russian units.

A Russian arms convoy of three freighters and likely a warship passed the epicentre of the incident minutes away.

~80 flights (~15k passengers?) were affected for 20 min.

[image or embed]

— auonsson (@auonsson.bsky.social) 13 listopada 2026 09:56

To stanowcza ocena, ale nie wynik oficjalnego dochodzenia. Sam Wiseman zastrzegał, że dokładna lokalizacja źródła zakłóceń pozostaje niepewna.

Sprawcy nadal nie ustalono

Holenderska kontrola ruchu lotniczego uznaje celowe zagłuszanie GPS za prawdopodobne. Sprawą zajęła się holenderska inspekcja RDI (Państwowa Inspekcja Infrastruktury Cyfrowej), ale na razie nie wiadomo, skąd nadawano sygnał zakłócający GPS.

Musimy brać pod uwagę, że takie sytuacje będą zdarzać się częściej – powiedział Eric Schouten, były funkcjonariusz holenderskiego wywiadu, cytowany przez NL Times.

Na Bałtyku piloci od dawna zgłaszają problemy z sygnałami GPS. 

Tym razem uwagę zwróciły rosyjskie statki, które przepływały w pobliżu miejsca wskazanego przez analityków. Warto zaznaczyć, że dwa z nich są objęte unijnymi sankcjami za transporty związane z rosyjskim przemysłem zbrojeniowym.  

Czy to one zakłócały GPS? Jest to bardzo możliwe, ale tego jeszcze nie ustalono. Rosjanie mogą oczywiście mówić o przypadkowej zbieżności. Jednak jak mawia były oficer Agencji Wywiadu Vincent V. Severski:

Jeśli coś pachnie Kremlem, to jest Kremlem.

Vincent V. Severski, właściwie Włodzimierz Sokołowski, autor powieści sensacyjnych i szpiegowskich, emerytowany pułkownik polskiego wywiadu (fot.  Krzysztof Żuczkowski/Forum)
Vincent V. Severski, właściwie Włodzimierz Sokołowski, autor powieści sensacyjnych i szpiegowskich, emerytowany pułkownik polskiego wywiadu (fot. Krzysztof Żuczkowski/Forum)

Istnieje też możliwość, że mają tylko pecha. Akurat ich konwój znalazł się w centrum podejrzeń, bo „przepływał w pobliżu”.

Źródła

  1. NOS Nieuwsuur – zakłócenia GPS nad Holandią

  2. Hexbird – analiza zakłóceń z 9 listopada 2026 r.

  3. V4RDE – ruch rosyjskiego konwoju, dane AIS i zdjęcia satelitarne

  4. AeroTime – ustalenia OSINT i rosyjskie jednostki

  5. NL Times – wypowiedź Erica Schoutena

  6. EASA – zakłócenia nawigacji satelitarnej w Europie

Nasi autorzy