Rosja straszy atomem. Raport IISS o zagrożeniach dla Europy

Kreml wykorzystuje narracje o zagrożeniu nuklearnym jako narzędzie wojny informacyjnej. Celem jest sianie niepokoju, podważanie zaufania do energetyki jądrowej i osłabianie poparcia dla polityki bezpieczeństwa NATO – wynika z raportu IISS.

Rosja straszy atomem. Raport IISS o zagrożeniach dla Europy
fot. Unsplash, Sprawdzam To

Celem nie jest tylko infrastruktura, ale także opinia publiczna

Autor raportu (czerwiec 2026) Daniel Salisbury zwraca uwagę, że działania wymierzone w obiekty jądrowe mają często znacznie szerszy cel niż samo zakłócenie ich pracy. Według autora prawdziwym celem takich operacji jest często tzw. społeczna zgoda na energetykę jądrową, czyli poziom akceptacji społecznej i politycznej dla funkcjonowania elektrowni jądrowych. Utrata tego poparcia może utrudniać realizację strategii energetycznych państw europejskich.

„Państwa już dziś wykorzystują obawy związane z bezpieczeństwem jądrowym w wojnie informacyjnej. Może to osłabiać poparcie społeczne dla obecnych i przyszłych programów energetyki jądrowej oraz systemów odstraszania nuklearnego”  – ostrzega Daniel Salisbury, International Institute for Strategic Studies

Drony nad bazami atomowymi i elektrowniami

Raport opisuje serię incydentów związanych z pojawianiem się dronów nad obiektami jądrowymi w Europie. Wśród przykładów wymieniono francuską bazę okrętów podwodnych Île Longue, belgijską bazę Kleine-Brogel oraz holenderską bazę Volkel, gdzie stacjonują samoloty zdolne do przenoszenia amerykańskiej broni jądrowej. W niektórych przypadkach służby otwierały ogień do niezidentyfikowanych dronów. Autorzy wskazują, że takie działania mogą służyć zarówno zbieraniu informacji, jak i wywoływaniu niepokoju społecznego. Podobne incydenty odnotowywano również w pobliżu elektrowni jądrowych.

Raport International Institute for Strategic Studies (źródło: Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych)
Raport International Institute for Strategic Studies (źródło: Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych)

Rosja wykorzystuje temat Zaporoża

Duża część raportu dotyczy działań Rosji wokół Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej. Salisbury przypomina, że rosyjskie władze wielokrotnie oskarżały Ukrainę o planowanie ataków na elektrownię, jednocześnie same prowadząc działania, które budziły obawy o bezpieczeństwo obiektu. Raport opisuje m.in. sytuację z 2023 roku, gdy Ukraina ostrzegała przed możliwą rosyjską prowokacją na terenie elektrowni, a rosyjskie media równolegle rozpowszechniały informacje o rzekomych planach ukraińskiego ataku z użyciem materiałów radioaktywnych.

Cyberataki na sektor jądrowy

Raport przypomina, że infrastruktura jądrowa od lat znajduje się wśród celów cyberataków. Autorzy opisują działania rosyjskich grup hakerskich wymierzone w operatorów elektrowni jądrowych, firmy energetyczne i instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo nuklearne. W raporcie znalazły się również przykłady działań przypisywanych Chinom i Korei Północnej.
Zdaniem autora wycieki dokumentów, informacje o włamaniach czy nawet same doniesienia o cyberatakach mogą być wykorzystywane do budowania przekazu o rzekomej niezdolności państw do ochrony infrastruktury krytycznej.

„Najbardziej prawdopodobnym skutkiem takich działań nie jest uwolnienie promieniowania, lecz podważenie zaufania do bezpieczeństwa systemów jądrowych”  –  ocenia Salisbury. 

Strach przed promieniowaniem pozostaje skuteczną bronią

W podsumowaniu raportu autor stwierdza, że największe zagrożenie nie wynika dziś z ryzyka fizycznego zniszczenia elektrowni czy baz wojskowych. Raport wskazuje, że temat promieniowania i bezpieczeństwa jądrowego pozostaje wyjątkowo podatny na manipulacje. Obawy społeczne, skomplikowany charakter technologii oraz silne emocje związane z katastrofami takimi jak Czarnobyl czy Fukushima sprawiają, że jest to atrakcyjne narzędzie dla państw prowadzących operacje wpływu.

„Największe skutki działań hybrydowych związanych z zagrożeniami nuklearnymi występują w sferze informacyjnej” –  podsumowuje ekspert International Institute for Strategic Studies.

Źródła

  1. Daniel Salisbury, „Radioactive Measures: Hybrid Threats and Nuclear Risks in Europe and Beyond”, International Institute for Strategic Studies, czerwiec 2026.

Nasi autorzy