„Praca z szablonem” za 500 dolarów
7 listopada do redakcji MOST Media odezwał się czytelnik z Białegostoku. Na jednym z czatów dla migrantów znalazł ofertę pracy w Poznaniu. Za co dokładnie płacono 500 dolarów? W ogłoszeniu tego nie sprecyzowano. Była tylko wzmianka o szablonie, zwrocie kosztów podróży i zapewnienie, że praca jest bezpieczna. Dziennikarz MOST napisał do autora ogłoszenia, udając zainteresowanego. W prywatnej rozmowie szybko wyszło na jaw, że nie chodzi o zwykłą pracę.
Od razu mówię, że to robota na czarno – napisał ogłoszeniodawca w korespondencji z dziennikarzem MOST Media.
Dalej wyjaśnił, że szablon ma posłużyć do wykonania napisu na pomniku. Chodziło o rosyjskojęzyczne hasło „Chwała UPA”. Przesłał zdjęcie placu Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie stoją dwa pomniki: poety oraz Poznańskiego Czerwca 1956, upamiętniający robotniczy bunt przeciwko komunistycznym władzom.
UPA, czyli Ukraińska Powstańcza Armia, odpowiada za masowe mordy na polskiej ludności cywilnej podczas II wojny światowej, między innymi na Wołyniu. Napis „Chwała UPA” na polskim pomniku trudno uznać za niewinny żart.
Na samym napisie zlecenie się nie kończyło. Trzeba było jeszcze wydrukować kod QR i przykleić go do pomnika. Dziennikarz nie ustalił jakie treści się pod nim kryły, bo werbownik nie przesłał mu kodu.
A jeśli złapie mnie policja?
Właśnie takie pytanie padło podczas rozmowy. Zleceniodawca przyznał wprost, że malowanie po pomniku jest nielegalne. Nie robił jednak z tego problemu. Radził dobrze zasłonić twarz i przyjść koniecznie po zmroku. Twierdził, że w pobliżu nie ma kamer, a cała robota zajmie zaledwie kilka minut.
I tak zwalą to na rosyjską prowokację – napisał ogłoszeniodawca.
Wspomniał przy tym o napięciach przy granicy z obwodem królewieckim. Na początku listopada polskie służby prowadziły tam specjalną operację w związku z informacjami o możliwych rosyjskich działaniach dywersyjnych. Werbownik przesłał jeszcze zdjęcia dwóch pomników z napisami „Sława UPA”. Nie podał jednak, gdzie i kiedy je zrobiono. Nie ma też pewności, czy sam zlecał ich wykonanie.
Na liście zlecenia był nie tylko Poznań. Werbownik wymienił również Warszawę, Wrocław i Lublin. Dziennikarz powiedział mu, że jest w Białymstoku. Rekruter obiecał poszukać celu prowokacji bliżej. Zaznaczył też, że jeśli trzeba będzie dojechać, pokryje koszty podróży i noclegu. Zapłatę proponował w gotówce lub kryptowalutach. Wspomniał nawet, że może zostawić pieniądze w torbie, żeby nie spotykać się z wykonawcą. Nie miał też nic przeciwko temu, by zadanie wykonały dwie osoby.
Po pewnym czasie konto „Fast Work PL” na Telegramie zostało usunięte. MOST zachował jednak całą rozmowę. Dziennikarze sprawdzili również numer telefonu przypisany do konta. Zaczynał się od +888, ale nie jest to numer kierunkowy żadnego państwa. Takie numery sprzedaje platforma Fragment. Można za ich pomocą korzystać z Telegrama bez podawania własnego numeru telefonu.
ABW badała już takie napisy
14 lipca 2026 roku Prokuratura Krajowa skierowała do Sądu Okręgowego we Wrocławiu akt oskarżenia przeciwko Illii K., obywatelowi Ukrainy. Mężczyznę zatrzymano 12 sierpnia 2025 roku. W akcie oskarżenia ujętych zostało 47 przestępstw. W 45 przypadkach prokuratura zarzuca Illii K. dywersję i sabotaż na rzecz obcego wywiadu.
Sprawca miał działać od listopada 2024 do sierpnia 2025 roku. Na liście miejsc, które według śledczych zdewastował, są między innymi Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie, pomnik „Rzeź Wołyńska” w Domostawie oraz budynki uczelni we Wrocławiu. Pojawiały się na nich napisy „Sława UPA” i czerwono-czarne flagi.
Illia K. otrzymywał zlecenia przez komunikator. Po wykonaniu napisu wysyłał zdjęcie i odbierał pieniądze, niekiedy w kryptowalutach. Według ustaleń prokuratury sprawcy nie chodziło o ideologię i politykę historyczną, tylko o zarobek.
ABW ustaliła, że działał on na rzecz rosyjskiego wywiadu. Cel tych prowokacji prokuratura opisała w komunikacie z 16 lipca 2026 roku. Miało to być:
Pogłębianie antagonizmów między Polakami a Ukraińcami, wywoływanie niepokoju społecznego – fragment komunikatu Prokuratury Krajowej z 16 lipca 2026 roku.
Illia K. początkowo przyznawał się do zarzutów, następnie jednak odmówił dalszych wyjaśnień. Sprawa trafiła do sądu. Prawomocny wyrok jeszcze nie zapadł.
Kto za tym stoi?
Uładzimir Żyhar z BelPol, organizacji skupiającej byłych funkcjonariuszy białoruskich służb, powiedział dziennikarzom MOST o podobnych przypadkach na Litwie. Przypomniał też sprawę dwóch Rosjan, którzy w Polsce rozklejali naklejki zachęcające do wstępowania do Grupy Wagnera. Obaj już usłyszeli wyrok po pięć i pół roku więzienia.
Żyhar podejrzewa udział rosyjskich lub białoruskich służb. Takie akcje mają jego zdaniem poróżnić ludzi, przede wszystkim sprowokować kłótnie między narodami.
Były funkcjonariuszy białoruskich służb przestrzega przed przyjmowaniem podobnych ofert. Radzi zgłaszać je natychmiast policji. Przypomina, że za zlecenie wykonane dla kilkuset dolarów można trafić do więzienia na lata.
.5042037947778868704.jpg/jcr:content/Krzysztof%20Sobczak.jpg)
