„Skoro zamachowiec był w szpitalu później zmarł, jego rodzina nie żyje, to mam pytanie kto usuwa z sieci wszystkie jego profile i wszystko co jest związane z nim?” (pisownia oryginalna – red.) – zastanawiał się jeden z internautów. Jego post na portalu X wyświetlono ponad 450 tys. razy.
Podobną kwestię poruszył w swoim wpisie dziennikarz Wojciech Sumliński.
„Kto usuwa profile w mediach społecznościowych Michała O.? Profil na Facebooku zniknął jeszcze wczoraj – w godzinach wczesnowieczornych. Podobnie znikają też profile na innych portalach – zupełnie, jak gdyby ktoś dążył do tego, by zatrzeć po nim wszelki ślad w sieci” – sugerował.
„Administracje serwisów? Byłby to rozsądny tok myślenia, gdyby nie fakt, że w podobnych przypadkach (poza Polską) – nie miało nic takiego miejsca. I nie w tak skoordynowanej formie” – dodał.
Kto usuwa profile w mediach społecznościowych Michała O.? Profil na Facebooku zniknął jeszcze wczoraj - w godzinach wczesnowieczornych. Podobnie znikają też profile na innych portalach - zupełnie, jak gdyby ktoś dążył tego, by zatrzeć po nim wszelki ślad w sieci. Administracje serwisów? Byłby to rozsądny tok myślenia, gdyby nie fakt, że w podobnych przypadkach (poza Polską) - nie miało nic takiego miejsca. I nie w tak skoordynowanej formie. Jeśli więc nie same serwisy - to kto?
— Wojciech Sumlinski (@w_sumlinski) November 8, 2026
Krzysztof „Ator” Woźniak na swoim kanale na YouTubie insynuował, że tak szybkie i sprawne usuwanie profili w mediach społecznościowych mogło mieć na celu zatarcie śladów i ukrycie powiązań sprawcy z jednym z posłów, którego strzelec rzekomo miał wśród znajomych. Nazwiska jednak nie zdradził.
Po co to wszystko?
Dla niektórych szybkie zniknięcie profili zamachowca z Krakowa było dowodem na poparcie teorii spiskowej, według której to służby lub władze inspirowały Michała Oksińskiego do popełnienia zbrodni. Inni twierdzili, że może to świadczyć o jego fascynacji lewicowymi ideologiami, wbrew temu, co podczas konferencji prasowej mówił minister Marcin Kierwiński.
Żurek nie wie, prokuratura zasłania się dobrem śledztwa
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek nie był w stanie odpowiedzieć na pytanie Marcina Zaborskiego z Radia ZET, kto tak naprawdę odpowiada za usuwanie profili Michała Oksińskiego w mediach społecznościowych. Rzucił jednak ciekawe podejrzenie, że... zrobił to sam sprawca jeszcze przed realizacją swoich planów.
Ja mam informacje, że konta zniknęły wcześniej, więc być może jest tak, że on zadysponował, kiedy jeszcze mógł. Sprawdzę też, czy służby, po to, żeby nie siać dodatkowej dezinformacji, nie działały w takim przypadku, ale nie mam takiej informacji, żeby służby usuwały – tłumaczył minister sprawiedliwości w rozmowie z 8 listopada, czyli dzień po tragedii.
O szczegóły zapytaliśmy prok. Przemysława Nowaka, rzecznika prasowego Prokuratury Krajowej.
Na kluczową odpowiedź w tej sprawie przyjdzie jeszcze trochę poczekać. Platformy społecznościowe mają jednak własne procedury na wypadek aktów terroru. Faktem jest natomiast, że na Facebooku przy profilu zamachowca pojawia się obecnie komunikat o „niedostępnych materiałach”, a na Instagramie widnieje adnotacja o „koncie objętym nadzorem”.
Polityka platform społecznościowych
Meta, właściciel Facebooka i Instagrama, ma ściśle określone zasady postępowania w przypadku „niebezpiecznych organizacji i osób” (Dangerous Organizations and Individuals). To właśnie na tych platformach znajdowały się profile Michała Oksińskiego, których zrzuty ekranu, wraz ze zdjęciami i komentarzami, są obecnie szeroko rozpowszechniane w mediach społecznościowych.
W swoim regulaminie Meta zastrzega, że może usuwać lub blokować profile osób zaangażowanych w działalność terrorystyczną bez zgody rodziny, organów ścigania czy władz państwowych kraju, w którym doszło do aktu terroru. Usuwane są również treści gloryfikujące zamachowców oraz próby podszywania się pod sprawców. Zasady te dotyczą zarówno członków organizacji terrorystycznych, jak i tzw. samotnych sprawców. Meta przyjmuje, że:
„Uznajemy zdarzenie za przemoc wobec wielu ofiar lub próbę takiej przemocy, jeżeli w jednym incydencie wystąpiły co najmniej trzy ofiary, przy czym za ofiary uznaje się osoby zabite lub ciężko ranne. Każda osoba, która dopuściła się takiego ataku, jest uznawana za sprawcę lub niedoszłego sprawcę przemocy wobec wielu ofiar” – czytamy w dokumencie „Dangerous Organizations and Individuals”.
To daje Mecie podstawę do zamknięcia profilu Michała Oksińskiego bez konieczności konsultowania się z nim, jego bliskimi (rodzice i siostra nie żyją – red.) ani czekania na wniosek organów ścigania.
Czy tak było?
Pytaliśmy o to prokuraturę, ale ta zasłoniła się dobrem śledztwa.
Jak wynika z odpowiedzi przesłanych w marcu 2025 r. do eSafety Commissioner, australijskiego państwowego urzędu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo użytkowników w internecie, Meta posiada specjalny zespół, który stosuje „protokół szybkiego reagowania” (rapid response protocol) w sytuacjach związanych z terroryzmem. Jeśli zespół operacyjny po otrzymaniu zgłoszenia uzna, że dane zdarzenie narusza zasady serwisu, przekazuje sprawę recenzentom, którzy podejmują działania w celu zablokowania niepożądanych treści. Jeśli profil sprawcy zamachu jest rozpowszechniany, Meta może go zablokować, aby zapobiec dalszemu udostępnianiu publikowanych na nim materiałów i zdjęć.
Podobne zespoły posiadają Reddit oraz Telegram. X nie odniósł się do pytań eSafety. Na podstawie dostępnych obserwacji można jednak przypuszczać, że algorytmy szybkiego wykrywania i moderacji (jak w przypadku YouTube’a) albo wyspecjalizowane działy (np. zespół Strategic Response Team – red.) są na tej platformie mniej skuteczne lub wykazują większą tolerancję wobec publikowanych materiałów. Zdjęcia zamachowca wciąż „hulają” po tym portalu, są nawet przerabiane za pomocą sztucznej inteligencji.
Również TikTok deklaruje posiadanie takich zespołów, choć nie zostały one wymienione w raporcie eSafety. Platforma zapewnia ponadto, że może usunąć konto także wtedy, gdy dowie się o zaangażowaniu danej osoby w działalność przestępczą wykraczającą poza treści publikowane w serwisie.
Obowiązki prawne
Jeśli organy ścigania wystąpią z prawidłowym żądaniem zabezpieczenia danych, podmioty nie mogą odmówić jego wykonania, niezależnie od tego, czy konto zostało już zablokowane lub usunięte.
Art. 218a § 1 Kodeksu postępowania karnego stanowi, że „urzędy, instytucje i podmioty prowadzące działalność telekomunikacyjną lub świadczące usługi drogą elektroniczną oraz dostawcy usług cyfrowych obowiązani są niezwłocznie zabezpieczyć, na żądanie sądu lub prokuratora zawarte w postanowieniu, na czas określony, nieprzekraczający jednak 90 dni, dane informatyczne przechowywane w urządzeniach zawierających te dane na nośniku lub w systemie informatycznym (...)”.
Jeśli dane są niezbędne w postępowaniu prawnym, Facebook może na prośbę odpowiednich organów przechowywać te materiały przez dłuższy czas.
Od 18 sierpnia 2026 r. obowiązują również unijne przepisy dotyczące dowodów elektronicznych. Organy sądowe mają możliwość uzyskania danych konta od dostawców usług cyfrowych działających w innych państwach UE.
Co się dzieje z kontem po śmierci użytkownika?
W przypadku zamachowców ramy postępowania są określone zarówno w wewnętrznych regulaminach, jak i w prawie krajowym i międzynarodowym. A co dzieje się z kontem w mediach społecznościowych zmarłego „szarego Kowalskiego”. Tutaj zasady różnią się w zależności od platform.
Aby przekształcić konto w profil „In memoriam”, członkowie rodziny lub bliscy znajomi muszą złożyć dedykowany wniosek i dołączyć do niego akt zgonu. Wówczas konto zostaje zachowane, jest zabezpieczone logowaniem, a opiekun konta może przyjmować nowe osoby do znajomych czy zmieniać zdjęcia profilowe. Jego uprawnienia są jednak ograniczone.
„Co do zasady, bliscy zmarłego użytkownika nie otrzymają dostępu do danych znajdujących się na jego koncie. W rzadkich przypadkach Facebook rozpatruje wnioski o dostęp do dodatkowych informacji o koncie lub jego zawartości, wtedy jednak konieczne będzie przedstawienie dodatkowo nakazu sądowego” – opisywał w swojej analizie NASK (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy).
Akt zgonu lub inny dokument potwierdzający śmierć jest potrzebny także w przypadku złożenia dedykowanego wniosku o usunięcie konta. Taką możliwość mają członkowie rodziny zmarłego lub wykonawca jego testamentu.
Instagram, podobnie jak Facebook, należy do firmy Meta, więc zasady obowiązujące na obu platformach generalnie się od siebie nie różnią. Nie można jedynie wyznaczyć opiekuna takiego konta.
Na platformie X można złożyć wniosek o usunięcie konta w imieniu osoby zmarłej. W tym celu trzeba zweryfikować swoją tożsamość za pomocą dokumentu tożsamości i przedstawić akt zgonu.
TikTok działa na podobnych zasadach co Facebook oraz Instagram, natomiast Telegram domyślnie usuwa konta nieaktywne dłużej niż 1,5 roku.
Podsumowanie
Wobec prowadzonego postępowania trudno uzyskać wiarygodne informacje o tym, kto i dlaczego usunął lub zablokował profile Michała Oksińskiego. Platformy mają mechanizmy i możliwości usuwania treści powiązanych z zamachowcem bez zgody osób trzecich czy instytucji państwowych, ale nie sposób na tym etapie ustalić, jakie działania podjęto wobec kont Oksińskiego.
Na razie nie wiadomo więc, czy za zniknięciem profili stoją sami administratorzy platform, czy też działania innych podmiotów.
Wiadomo, że służby przeszukały już komputer sprawcy masakry w Krakowie, ale z dostępnych ustaleń trudno wywnioskować, czy udało się także przeanalizować jego profile w mediach społecznościowych. Bo trzeba jasno powiedzieć: zbanowanie czy usunięcie konta nie oznacza, że służby nie mogą otrzymać do niego dostępu. W takim przypadku muszą jednak przejść oficjalną drogę uzyskania takich informacji od operatorów platform.
.5042037947778868704.jpg/jcr:content/Krzysztof%20Sobczak.jpg)
