„Pierwsza rakieta dla Ukrainy, druga dla Polaków”. Czy Iran rzeczywiście celuje w Rzeszów?

„Irańska telewizja pokazała mapę, na której Rzeszów, Kijów, Lwów i Odessa zostały oznaczone jako potencjalne cele w przypadku nowego uderzenia USA” – napisało na platformie X anonimowe konto Obserwator Wojen. Do wpisu dołączyło rzekomy kadr z programu irańskiej państwowej stacji telewizyjnej IRINN – mapę Europy z nadlatującymi rakietami. „Nasze rakiety dotrą do Europy, a my zniszczymy amerykańskich imperialistów i ich sojuszników” – tak podpis w języku perskim przetłumaczył Obserwator Wojen.

Jego post z mapą wyświetlono na X ponad 30 tys. razy. Inne podobne wpisy w języku polskim osiągały na tej platformie nawet ponad 100 tys. wyświetleń. W ostatnich dniach podobne treści pojawiały się także na Facebooku, Instagramie i YouTubie. Wszystkie powielały tę samą mapę mającą pochodzić z irańskiej telewizji.

Na grafice widzimy wizualizację zmasowanego ataku rakietowego na Europę. Na mapie państw europejskich zaznaczono czerwone i pomarańczowe punkty oraz eksplozje przypominające wybuchy nuklearne, m.in. na terenie Hiszpanii i Ukrainy. Rakiety i drony nadlatują z kierunku Iranu.

Podpis nad grafiką w języku perskim zapowiada, że „nasze rakiety dotrą do Europy, a my zniszczymy amerykańskich imperialistów i ich sojuszników”. Po prawej stronie widać tłumaczkę języka migowego w chuście. Na dole znajduje się pasek z logo irańskiej telewizji, napisem „Wiadomości wieczorne”, godziną w Teheranie (19:06) oraz informacją o trzech tankowcach, które miały uderzyć w miny morskie w cieśninie Ormuz.

W internecie rozpowszechniano również drugą grafikę z tą samą wizualizacją. Tu mapa jest wyświetlana na dużym ekranie w studiu irańskiej telewizji, podczas dyskusji czterech mężczyzn. Pasek pokazywał wtedy godz. 19:15 w Teheranie.

Na całej mapie tylko cztery miasta podpisano z nazwy: ukraińskie Odessę, Kijów i Lwów oraz polski Rzeszów. Co ciekawe, nazwę polskiego miasta zapisano zgodnie z polską pisownią. Nie zgadza się za to jego lokalizacja – miasto umieszczono nie na Podkarpaciu, lecz bardziej na terenie Małopolski. Jego położenie na mapie przypomina raczej Kraków.

„Kraków oberwie zamiast Rzeszowa”, „Nabroili w Rzeszowie, a łomot dostanie Kraków”, „Nie przenoście nam Rzeszowa do Krakowa” – żartują z tej grafiki użytkownicy mediów społecznościowych. Część jednak bierze ją na poważnie. Podobnie przedstawiły ją niektóre media.

„Iran wskazał Rzeszów na mapie potencjalnych celów ataku” – informuje nagranie zamieszczone na YouTubie przez RMF24. „Czy mieszkańcy Podkarpacia mają powody do niepokoju?” – zastanawia się lokalny serwis Rzeszow-Info.pl, łącząc umieszczenie miasta na mapie z lotniskiem Rzeszów-Jasionka wykorzystywanym przy wspieraniu Ukrainy.

Tylko czy Iran rzeczywiście bierze na cel Rzeszów?

Kadr z mapą ma pochodzić z IRINN (Islamic Republic of Iran News Network), czyli irańskiego państwowego kanału informacyjnego. Grafika nie zawiera informacji o dacie emisji programu, ale wskazówką jest widoczna na dole ekranu wiadomość o trzech tankowcach, które miały uderzyć w miny morskie w cieśninie Ormuz. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej poinformował o tym w oświadczeniu z 3 listopada 2026 r.

Przejrzeliśmy archiwalne transmisje IRINN z tego dnia, korzystając z GDELT TV Visual Explorer – narzędzia umożliwiającego przeglądanie archiwalnych nagrań różnych telewizji. Odnaleźliśmy fragmenty programów odpowiadające godzinom widocznym na rozpowszechnianych grafikach: 19:06 i 19:15 czasu teherańskiego.

Zgadzały się charakterystyczne elementy: tłumaczka języka migowego, pasek z informacją o tankowcach, uczestnicy dyskusji w studiu. W programach nie było jednak mapy Europy ani wizualizacji ataku rakietowego.

O godz. 19:06 w wiadomościach wieczornych pokazywano materiał dotyczący sytuacji w cieśninie Ormuz. Z kolei o godz. 19:15 na ekranie w studiu widniała plansza dotycząca zniszczonych dronów, a uczestnicy dyskusji rozmawiali o działaniach wojskowych Stanów Zjednoczonych i Iranu.

Porównanie grafik rozpowszechnianych w internecie z nagraniami programów irańskiej telewizji wskazuje, że obie grafiki zostały sfabrykowane. Do oryginalnych obrazów dodano mapę przedstawiającą wizualizację ataku rakietowego na Europę. Analiza grafik za pomocą narzędzia SynthID Detector wykazała obecność znaczników SynthID, wskazujących na wykorzystanie sztucznej inteligencji Google do ich utworzenia lub edycji.

Do podobnych wniosków doszło ukraińskie państwowe Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji (CPD), które przeanalizowało grafikę z mapą rozpowszechnianą także na Telegramie.

„W rzeczywistości podczas transmisji nie było mowy o możliwych irańskich atakach na Ukrainę. W oryginalnym nagraniu pokazano inny obraz” – dodało, odnosząc się do programu irańskiej telewizji.

Według CPD takie fałszywe informacje mają wywoływać panikę wśród Ukraińców, kreując nieistniejące zagrożenie irańskimi atakami na ukraińskie miasta.

Z kolei według analizy polskiego projektu przeciwdziałania dezinformacji Disinfo Digest fałszywe informacje o irańskich groźbach rozpowszechniały 4 listopada 2026 r. rosyjskie kanały propagandowe, w tym Cargrad TV oraz „Operacja Z: Wojenkorowie Ruskiej Wiosny”.

„Rosyjski przekaz opatrzono hasłem: «Pierwsza rakieta dla Ukrainy, druga dla Polaków»” – wskazują autorzy analizy.

Chociaż mapa przedstawiająca atak na Europę została sfabrykowana, przedstawiciel Iranu rzeczywiście groził niedawno atakami rakietowymi na cele w Europie. Groźba padła 4 listopada 2026 r. z ust Ahmada Bakhshayesha Ardestaniego, członka komisji bezpieczeństwa narodowego irańskiego parlamentu. W rozmowie z Euronews powiedział, że jeśli USA wykorzystają swoje bazy wojskowe w Europie do ataku na Iran, irańskie rakiety zostaną skierowane przeciwko tym obiektom. Parlamentarzysta wymienił bazy we Włoszech i Niemczech. Nie wspomniał o Polsce, Rzeszowie ani ukraińskich miastach.