fałsz

Putin ogłasza zdobycie ukraińskich miast, których jego armia nie kontroluje. Sprawdzamy rosyjskie raporty z frontu

Władimir Putin już w lipcu ogłosił zdobycie Konstantynówki w obwodzie donieckim. Mijają cztery miesiące, a Kreml nadal przekonuje, że miasto jest pod rosyjską kontrolą. Podobne meldunki dotyczą innych miejscowości na wschodzie Ukrainy. Sprawdziliśmy, co rzeczywiście zdobyli Rosjanie. 

Putin ogłasza zdobycie ukraińskich miast, których jego armia nie kontroluje. Sprawdzamy rosyjskie raporty z frontu
fot. PAP/EPA

Konstantynówka zdobyta tylko w rosyjskich raportach

12 listopada Władimir Putin spotkał się na Kremlu ze Steve'em Witkoffem i Jaredem Kushnerem, wysłannikami prezydenta USA Donalda Trumpa. Jednym z poruszonych tematów była Konstantynówka w obwodzie donieckim. Rosyjski prezydent zaproponował przeprowadzenie w mieście operacji humanitarnej z udziałem przedstawicieli obu państw i zagranicznych dziennikarzy.

Uważam, że rosyjskie wojska kontrolują tę miejscowość i jesteśmy gotowi zapewnić bezpieczeństwo z naszej strony – mówił Putin podczas spotkania

Dodał, że Rosjanie potrzebowaliby pięciu dni na rozminowanie dróg prowadzących do miasta. Problem w tym, że walki o Konstantynówkę nadal trwają. Analitycy amerykańskiego Institute for the Study of War (ISW), którzy codziennie badają przebieg wojny na podstawie dostępnych nagrań, zdjęć satelitarnych i innych materiałów, nie potwierdzają rosyjskiej kontroli nad miastem. 

(fot. PAP/EPA/RAMIL SITDIKOV / POOL)
(fot. PAP/EPA/RAMIL SITDIKOV / POOL)

W raporcie z 12 listopada wskazali, że od początku września zidentyfikowali dowody obecności ukraińskich żołnierzy na co najmniej 41 pozycjach w Konstantynówce i jej okolicach. Rosjanie zajmują część miasta, ale ich oddziały są przemieszane z ukraińskimi. Nie ma więc podstaw, by uznać całą Konstantynówkę za zdobytą.

Putin ogłosił jej zajęcie już 3 lipca, podczas spotkania z dowódcami wojskowymi. ISW jeszcze tego samego dnia zakwestionował jego słowa. Rosyjskie oddziały prowadziły wówczas działania wewnątrz miasta, lecz były to przede wszystkim niewielkie grupy próbujące przenikać przez ukraińskie pozycje.

Gierasimow melduje kolejne zwycięstwa

Podobne rozbieżności pojawiły się 16 października. Szef rosyjskiego Sztabu Generalnego Walerij Gierasimow poinformował wtedy o zdobyciu Dobropillia i Ołeksijewo-Drużkiwki w obwodzie donieckim.

Gierasimow ogłosił zdobycie dwóch miejscowości, choć Rosjanie nie mieli nad nimi kontroli. Tak wynika z analizy ISW, który sprawdził dostępne nagrania i przebieg linii frontu. W Dobropilliu rosyjscy żołnierze zdołali przedostać się na ukraińskie pozycje, ale nie utrzymali zajętego terenu.17 października rosyjskim doniesieniom zaprzeczył major Andrij Kowalow z ukraińskiego Sztabu Generalnego. Oświadczył, że Dobropillia i Ołeksijewo-Drużkiwka nadal pozostają w ukraińskich rękach. Ukraińcy bronili też Konstantynówki, którą Putin już wcześniej uznał za zdobytą.

fot. Handout/Russian Presidential/Zuma Press/Forum
fot. Handout/Russian Presidential/Zuma Press/Forum

11 listopada rosyjskie Ministerstwo Obrony dopisało do listy sukcesów Szyliwkę, miejscowość niedaleko Dobropillia. Tyle że ukraińscy wojskowi nie potwierdzili jej utraty. Przyznali, że Rosjanie próbowali się tam przedrzeć, ale nie zdołali opanować miejscowości.

Takie meldunki mogą powstawać nawet po krótkim wejściu kilku żołnierzy do miasta. Rosjanie nagrywają filmy, pokazują flagi, a później ogłaszają zdobycie kolejnego punktu na mapie. Nie muszą przy tym kontrolować całej miejscowości ani nawet utrzymać pozycji, które wcześniej zajęli.

Rosyjskie sukcesy na potrzeby negocjacji?

Rozbieżności między meldunkami Kremla a rzeczywistym przebiegiem frontu pojawiły się również podczas rozmów pokojowych w Abu Zabi, które odbyły się 10 i 11 listopada.

Według prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego rosyjscy przedstawiciele przekonywali uczestników negocjacji, że zajęli już połowę obszaru Donbasu pozostającego wcześniej pod kontrolą Ukrainy. ISW zakwestionował te twierdzenia. 

Celem tych rosyjskich oświadczeń jest wykazywanie Amerykanom, że Rosji na froncie idzie świetnie i że zajęcie przez nią reszty obwodu jest przesądzone, co miałoby wzmóc presję Waszyngtonu na Kijów w celu wycofania z Donbasu ukraińskich wojsk – ocenił w rozmowie z PAP Kacper Sienicki, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich.

PAP
PAP

Rosyjskie meldunki trafiają nie tylko do mediów. Kreml posługuje się nimi również podczas rozmów z Amerykanami ws. wojny na Ukrainie. Moskwa domaga się uznania sytuacji na froncie (tej zmanipulowanej) za punkt wyjścia do negocjacji. Tyle że część miejscowości, które Rosjanie uznają za zdobyte, nadal znajduje się pod kontrolą Ukrainy.

fot. PAP/EPA
fot. PAP/EPA

Kacper Sienicki z OSW zwraca uwagę na jeszcze jeden problem. Istnieje prawdopodobieństwo, że rosyjscy dowódcy mogą przekazywać Putinowi nieprawdziwe informacje, żeby uniknąć jego niezadowolenia. Nie wiadomo więc, czy prezydent Rosji zna rzeczywisty przebieg frontu. Wiadomo natomiast, że jego publiczne deklaracje różnią się od tego, co rzeczywiście dzieje się na froncie.

Źródła

  1. ISW

  2. Interfax-Ukraina – wypowiedź Putina podczas spotkania z wysłannikami USA, 12 listopada

  3. PAP – rozmowa z Kacprem Sienickim, analitykiem OSW

Nasi autorzy