Rosyjska Matrioszka uderza przed wyborami w Hiszpanii. Podszywa się pod znane media

Fałszywe wiadomości przed wyborami

11 listopada rosyjski niezależny portal „The Insider” opisał nową kampanię Matrioszki. Informacje przekazali analitycy AntiBot4Navalny, którzy śledzą działalność rosyjskich botów w internecie.

Jedno z nagrań wygląda jak wiadomość agencji AFP. Pada w nim informacja, że 71 proc. Europejczyków nie wierzy już, by wybory mogły poprawić ich sytuację gospodarczą. Największe rozczarowanie ma panować w Hiszpanii i Francji. Skąd te liczby? Autorzy filmu nie podają żadnego badania.

🧵 Today’s Matryoshka bot campaign targets Spain's Nov 29 vote.

💬 The housing crisis is the tip of the iceberg: the economy is doomed, elections won’t help.

💬 The real "solution": leave the EU, lift sanctions, split off Catalonia (sic!).

Here's how the logic unfolds ⤵️ https://t.co/xQsAU1iu2o

— bot blocker | блокировщик ботов (@antibot4navalny) November 11, 2026

Podobną historię opowiedziano na podrobionej okładce francuskiego dziennika „La Croix” z 10 listopada. Według autorów fałszywki wybory niczego nie zmienią, bo niezależnie od tego, kto wygra, Hiszpanie nadal będą płacić za pomoc dla Ukrainy.

Rosyjskie konta wykorzystały również wygląd pierwszych stron „Libération” i „Le Nouvel Économiste”. Na jednej z nich umieszczono zdjęcie kobiety z pustymi kieszeniami. Przekaz był prosty: Europa bankrutuje przez sankcje wobec Rosji i wydatki na Ukrainę. Problem w tym, że prawdziwe redakcje takich okładek nie przygotowały.

Katalonia ma się odłączyć od Hiszpanii

W kolejnym nagraniu, tym razem udającym materiał France 24, pojawił się Jordi Galí, ekonomista z Barcelona School of Economics. Przypisano mu poparcie dla niepodległości Katalonii oraz pomysł ponownego podziału Niemiec na część wschodnią i zachodnią. Dziennikarze katalońskiej telewizji 3Cat postanowili zapytać naukowca, czy rzeczywiście wygłosił takie słowa. Galí zaprzeczył.

Rosyjskie konta posłużyły się także nazwiskiem Xaviera Sali-i-Martina. Ekonomista miał rzekomo przekonywać, że Hiszpania powinna wyjść z Unii Europejskiej i znieść sankcje nałożone na Rosję. Tyle że nie udało się znaleźć żadnej jego wypowiedzi, która potwierdzałaby te słowa.

Na tym lista fałszywek się nie kończy. Hiszpański portal Maldita.es natrafił na materiały udające publikacje „El País”. Tym razem chodziło o mieszkania. Według autorów spreparowanych wiadomości to pomoc dla Ukrainy odpowiada za rosnące problemy Hiszpanów z zakupem i wynajmem mieszkań. Nawet zmiana rządu miałaby niczego nie poprawić.

Jak Matrioszka rozsyła fałszywki?

Rosyjskie konta publikują spreparowane filmy przede wszystkim na platformie X. Część profili nie ma prawie żadnych obserwujących. Zdarza się, że jedyną rzeczą, jaką można na nich znaleźć, jest właśnie fałszywa wiadomość. Nagrania zbierają wyświetlenia i reakcje od kont powiązanych z Matrioszką. W ten sposób można sztucznie zwiększać zainteresowanie publikacją.

Na samym publikowaniu fałszywek operacja się nie kończy. Autorzy oznaczają pod nimi dziennikarzy oraz redakcje zajmujące się weryfikacją informacji. Chcą, żeby właśnie te media zainteresowały się nagraniami. Nawet jeśli napiszą, że są fałszywe, mogą przy okazji pokazać je znacznie większej publiczności, bo wpisy może zobaczyć każdy.

Hiszpańskie wybory odbędą się 29 listopada. Król Filip VI podpisał dekret o rozwiązaniu parlamentu 5 października. Oficjalna kampania wyborcza rozpoczęła się w piątek 13 listopada. Rosyjskie materiały pojawiły się więc jeszcze przed jej startem. Znany model działa tego typu operacji.

Matrioszka atakowała już Polskę, Francję i Niemcy

O tej rosyjskiej sieci pisaliśmy w SprawdzamTo.pl już w czerwcu. Wtedy opisywaliśmy fałszywe materiały mające skłócić Polaków i Ukraińców. Podrabiano między innymi okładki zachodnich gazet, sugerując narastający konflikt między Warszawą a Kijowem.

W sierpniu informowaliśmy o kolejnych działaniach Matrioszki we Francji i Niemczech. We Francji celem został Gabriel Attal, były premier i kandydat w wyborach prezydenckich w 2027 roku. Rozpowszechniano między innymi nieprawdziwe informacje o jego zdrowiu.

W Niemczech rosyjska kampania objęła również polityków startujących w wyborach regionalnych. Ericowi Stehrowi z Partii Lewicy przypisywano zabójstwa i przestępstwa seksualne. Policja potwierdziła, że nie był podejrzany o żaden z tych czynów.

Sieć Matrioszka wykorzystuje aktualnie problemy Hiszpanii. Na celowniku znalazły się ceny mieszkań, wieczne spory o niepodległość Katalonii i stosunek do pomocy Ukrainie. Hiszpania jest dziś, a to tylko „przystanek” w działalności dezinformacyjnej farmy, sterowanej z Kremla.