Debatę w siedzibie Biura Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego w Warszawie w ramach cyklu „Jasne, że Europa” otworzył dyrektor biura PE. Witold Naturski wskazał na konieczność lepszej absorpcji przez Polskę unijnych środków przeznaczonych na naukę.
W trakcie spotkania głos zabrali eksperci: Małgorzata Misiewicz z Komisji Europejskiej, która reprezentuje Dyrekcję Generalną ds. Badań Naukowych i Innowacji zaangażowaną m.in. w tworzenie ERA Act oraz dr inż. Adrianna Pawlik, reprezentująca Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, a także młodzi naukowcy i przedstawiciele środowiska akademickiego.
Uczestnicy wspólnie zastanawiali się, jak może zmieniać się europejska nauka, jakie możliwości przyniesie ERA Act oraz z jakimi problemami będzie musiał zmierzyć się sektor badań i innowacji w Unii Europejskiej.
Aktywny udział w wydarzeniu brali również studenci reprezentujący koła naukowe warszawskich uczelni: Szkoły Głównej Handlowej, Uczelni Vistula oraz Akademii Łazarskiego.
Uczestnicy zwracali uwagę między innymi na narastający problem dezinformacji.
UE: gwarancje niezależności naukowców
Ważnym aspektem w kontekście bezpieczeństwa jest budowanie zdolności Europy przez nowe technologie, nowe rozwiązania prawne, zdolności do obrony przed np. dezinformacją. Wiemy, że do społeczeństwa docierają głosy, które manipulują, posługują się kłamstwem, a wywodzą się z różnych wrogich podmiotów na arenie międzynarodowej – przekonywał jeden ze studentów, wskazując, że walka z dezinformacją to sprawa bezpieczeństwa narodowego.
Podczas gdy wolność badań naukowych w wielu miejscach na świecie jest zagrożona, a ich finansowanie zależy od uznaniowych decyzji polityków, Unia Europejska zamierza zabezpieczyć podstawowe gwarancje niezależności naukowców.
O tym, jak ograniczane są swobody naukowców w Stanach Zjednoczonych za rządów administracji prezydenta Donalda Trumpa, pisaliśmy między innymi w artykule: Świstaki zarabiają na OnlyFans. Wszystko przez Trumpa
Czym jest ERA Act?
Komisja Europejska zamierza opublikować projekt ustawy o Europejskiej Przestrzeni Badawczej w czwartym kwartale bieżącego roku.
ERA skupi się na poprawie efektywności krajowych systemów badań i innowacji. Promowana będzie lepsza koordynacja priorytetów badań naukowych i innowacji między UE a państwami członkowskimi.
Inicjatywa ma na celu poprawę warunków pracy naukowców poprzez ułatwienie rozwoju kariery naukowej, mobilności geograficznej i międzysektorowej oraz wprowadzenie środków na rzecz otwartej nauki. Celem jest ochrona podstawowych wartości, obejmujących wolność naukową, etykę, uczciwość, równość płci i równe szanse.
Oczekuje się, że ustawa o ERA przyniesie korzyści wszystkim podmiotom europejskiego ekosystemu badań naukowych, szkolnictwa wyższego i innowacji (w tym zarówno 2 milionom badaczy w UE, jak i wszystkim badaczom na całym świecie poszukującym bezpiecznego miejsca do prowadzenia badań), którzy powinni mieć dostęp do większej puli zasobów, biorąc pod uwagę spodziewany wzrost średnich inwestycji.
W perspektywie średnioterminowej powinniśmy zatem oczekiwać, że Europejska Przestrzeń Badawcza będzie w stanie lepiej generować doskonałą wiedzę naukową i lepiej przekładać ją na innowacje rynkowe oraz rozwiązania problemów społecznych, środowiskowych i gospodarczych.
To z kolei przyczyni się do przyciągnięcia większej ilości zasobów, zarówno finansowych, jak i ludzkich, oraz do zwiększenia konkurencyjności i odporności gospodarczej UE, co ostatecznie powinno przełożyć się na zwiększenie dobrobytu społecznego.