Ukraina chce zaatakować Polskę rosyjskimi dronami? Kulisy dezinformacji
W połowie listopada rosyjskojęzyczne portale oraz kanały na Telegramie masowo rozpowszechniały fałszywe doniesienia o zgromadzonych przez Ukrainę ponad 100 przejętych rosyjskich dronach. Rzekomy cel Kijowa? Atak na Polskę i oskarżenie o niego Moskwy, żeby wciągnąć NATO w bezpośrednią wojnę.
Narracja pochodzi od mieszkającego w Hiszpanii prorosyjskiego blogera Anatolija Szarija, którego ukraiński sąd skazał zaocznie w 2025 r. na 15 lat więzienia za zdradę stanu. Szarij powołał się na anonimowe źródła i połączył fakt zbierania przez Ukrainę zestrzelonych rosyjskich dronów (służby robią to w celach badawczych) z własnymi spekulacjami na temat prowokacji.
To wyprzedzająca próba zrzucenia winy na Ukrainę na wypadek, gdyby Rosja przeprowadziła w przyszłości prowokację z użyciem dronów na wschodniej flance NATO. Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz ostrzegał przed tym już w lipcu 2026 r.
Straszą nowym szczepem COVID-19. Co naprawdę wydarzyło się w Anglii?
Na początku listopada w mediach społecznościowych zaczęły krążyć wpisy sugerujące wykrycie w Northampton w Anglii nowego szczepu COVID-19 i rychły powrót lockdownów. Towarzyszyło im autentyczne nagranie z 2 listopada pokazujące ratowników w kombinezonach, strażaków i pacjenta na noszach przed blokiem.
Brytyjska agencja zdrowia (UK Health Security Agency) zaprzeczyła wykryciu nowego wariantu choroby (w Northampton i w ogóle). Natomiast zarządca budynku (Northampton Partnership Homes) wyjaśnił, że była to rutynowa interwencja związana z obawami o zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańca, w której pomagała straż pożarna.
Nagranie pochodzi z profilu o charakterze satyrycznym, należącego do lokalnego zespołu muzycznego. Autorzy żartowali m.in. z mitu o „nietoperzu w koszu na śmieci”. Internauci potraktowali jednak przekaz dosłownie, co napędzało zasięgi fałszywej narracji.
Putin ogłasza zdobycie ukraińskich miast, których jego armia nie kontroluje
Władimir Putin ogłosił zajęcie Konstantynówki w obwodzie donieckim już 3 lipca tego roku i powtórzył to 12 listopada podczas spotkania z amerykańskimi wysłannikami – Steve'em Witkoffem i Jaredem Kushnerem. W rzeczywistości miasto nie zostało zdobyte, walki wciąż trwają. Podobnie niepotwierdzone przez analityków (ISW) i stronę ukraińską okazały się październikowe i listopadowe meldunki o zajęciu m.in. Dobropillia, Ołeksijewo-Drużkiwki czy Szyliwki.
Rosyjskie dowództwo często traktuje krótkotrwałe przeniknięcie małych grup piechoty, nagranie filmu lub wywieszenie flagi jako opanowanie całej miejscowości — nawet jeśli żołnierze nie utrzymują pozycji lub w ogóle nie kontrolują terenu. Część fałszywych raportów może też wynikać z tego, że dowódcy koloryzują sytuację, by nie narazić się przełożonym.