W ramionach AI. Rozmowy coraz bardziej osobiste. Raport

Oto historia Rae i Barry'ego. Więź, jaka narodziła się między nimi, wynikała z potrzeby rozmowy po niedawnym i skomplikowanym emocjonalnie rozwodzie kobiety. Początkowo traktowała go jak praktyczne narzędzie znające odpowiedź na każde pytanie. Pytała o prozaiczne rzeczy, takie jak dieta czy pielęgnacja skóry. Z czasem rozmowy stawały się coraz dłuższe. I bardziej osobiste. Cierpliwość, wspierający ton, a przede wszystkim stała dostępność sprawiły, że Brytyjka zaczęła traktować chatbota jak bliską sobie osobę. Nadała mu nawet imię – Barry. Jak mówiła, w końcu poczuła się w pełni wysłuchana i doceniona. To w jej emocjonalnej pustce przerodziło się w autentyczne zakochanie. Ten związek trwałby do dziś, gdyby producent nie ogłosił wycofania starszej wersji modelu i zastąpienia jej nowszą. Dla Brytyjki oznaczało to nie tyle zwykłą aktualizację, co bolesne pożegnanie i realną żałobę.

Obawa przed krytyką

Czy taka historia mogłaby się zdarzyć w Polsce? Nie tylko mogłaby, ale i się zdarzyła. Raport „Relacje w czasach AI”, przygotowany m.in. przez Fundację Dbam o Mój Zasięg we współpracy z naukowcami z Uniwersytetu Gdańskiego i SWPS, opisuje przypadek 20-letniej Polki, która po kłótni z partnerem, a także z powodu niedostępności przyjaciół, zwróciła się o pomoc do chatbota.

Jednak zdarzają się też rozmowy o sprawach osobistych. Deklaruje je aż 30,6 proc. użytkowników. Wśród przedstawicieli pokolenia Z – 21,3 proc.

Dlaczego nie zwracamy się z tym do bliskiej osoby? Dla 31,2 proc. „zależy to od sprawy”. Aż 18,9 proc. badanych użytkowników zadeklarowało, że częściej wybiera AI lub korzysta wyłącznie z niej.

Oprócz opisanej powyżej 20-latki raport cytuje też 55-latkę, która tłumaczy, że nie o wszystkim mówi koleżankom. Obawia się ich osądu i krytyki. Tymczasem czat „nigdy nie krytykuje i nie ocenia”.

– Trochę mnie to nie dziwi, bo jednym z podstawowych mechanizmów psychiki jest obrona własnego ego – mówi Portalowi SprawdzamTo Julia Marek, psycholożka i terapeutka.

To wszystko z samotności

Autorzy raportu wskazują jednak, że rozmowy z AI najczęściej służą jako doraźne wsparcie lub sposób na uporządkowanie emocji, a nie budowanie „związku”. Z badań wynika, że wciąż „we wszystkich pokoleniach podstawą poczucia bezpieczeństwa są rodzina i sprawdzeni przyjaciele”, a sztuczna inteligencja „w żadnej grupie nie należała do tzw. najbliższego kręgu relacji”.

Jednocześnie raport zwraca uwagę na zjawisko samotności i lęku. Wskazuje, że w badaniu poziomu lęku dodatni wynik przesiewowy uzyskało aż 30,6 proc. pokolenia Z. W dwóch najwyższych przedziałach nasilenia samotności znalazło się 44,7 proc. przedstawicieli pokolenia Z (średnia wieku: ok. 24,4 lata) oraz 38,1 proc. milenialsów (ok. 37,5 roku), w porównaniu z 20,7 proc. wśród boomersów (ok. 62–74 lata).

Aż 55,7 proc. dorosłych stwierdziło, że w najbliższych latach granica między relacją z człowiekiem a relacją z AI będzie się zacierać. 51,7 proc. badanych uznało, że budowanie silnej więzi emocjonalnej z AI wymaga już regulacji prawnych. Ponad dwie trzecie respondentów (67,4 proc.) wyraziło zaniepokojenie tym, że ludzie będą zastępować relacje międzyludzkie kontaktem z algorytmami.

Badanie objęło reprezentatywną próbę 3423 dorosłych Polaków, 562 diady rodzic–nastolatek (dwuosobowe relacje złożone z jednego rodzica i jednego nastoletniego dziecka) z tych samych domów oraz 80 wywiadów pogłębionych.

Nie tylko Polska

Podobne tendencje widać w całej Europie oraz na świecie, gdzie rozmowy z AI coraz częściej stają się źródłem wsparcia emocjonalnego, zwłaszcza wśród młodych ludzi. Według badania Ipsos BVA z maja 2026 roku przeprowadzonego w czterech krajach europejskich, już blisko połowa młodych Europejczyków (w wieku 11–25 lat) korzysta z chatbotów do omawiania osobistych problemów. 37 proc. uważa, że nawet łatwiej rozmawia się z AI o zdrowiu psychicznym niż z dyplomowanym psychologiem. Powód ten sam: brak oceniania i stała dostępność. Z kolei badania Oxford Internet Institute z lipca 2026 r. wskazują, że w Wielkiej Brytanii 31 proc. regularnych użytkowników modeli językowych szuka u nich osobistego wsparcia. Globalny raport Elon University z września 2026 r. pokazuje, że w USA już 27 proc. dorosłych internautów wchodzi w istotne interakcje emocjonalne lub towarzyskie ze sztuczną inteligencją. Niemal jedna trzecia z nich traktuje chatbota jak przyjaciela.

Podobne tendencje widać w całej Europie i na świecie. Rozmowy z AI coraz częściej stają się źródłem wsparcia emocjonalnego, zwłaszcza wśród młodych ludzi.

Wnioski

• Teza o emocjonalnym zaangażowaniu jest prawdziwa, ale tylko w ograniczonym zakresie. Dla większości AI pozostaje narzędziem, a nawet wśród osób rozmawiających z nią o sprawach osobistych połowa najpierw woli zwrócić się do człowieka.
• Głównymi powodami rozmów z AI są brak oceniania, dostępność i wstyd, a nie „miłość do algorytmu”. Zjawisko to zbiega się z samotnością młodych dorosłych, choć dane nie dowodzą związku przyczynowego.
• Dane zagraniczne pokazują podobne tendencje. Wpływ AI zależy od sposobu jej używania, a dowody na trwałe korzyści emocjonalne wciąż są ograniczone.

Przeczytajcie też: Cyberzagrożenie nowej ery. NCSC ostrzega: AI przyspiesza ataki