Czym będzie zajmować się CWD?
29 września Donald Tusk podpisał zarządzenie nr 59, którym powołał Centrum Walki z Dezinformacją. W Monitorze Polskim zapisano, że ma być organem pomocniczym Rady Ministrów. Nie powstała więc nowa służba, ale zespół, który ma pomagać rządowi w rozpoznawaniu i zwalczaniu dezinformacji w obiegu publicznym.
Centrum ma zbierać informacje, przygotowywać analizy, ostrzegać oraz przedstawiać propozycje jak przeciwdziałać manipulacjom.
Co to oznacza w praktyce, np. gdy ktoś opublikuje fałszywą informację?
CWD nie może samo nałożyć grzywny ani nakazać usunięcia tekstu z internetu. Takich uprawnień premier mu nie przyznał.
21 października odbyło się pierwsze posiedzenie Centrum. Uczestniczył w nim między innymi Krzysztof Gawkowski, minister cyfryzacji. Jednym z tematów była wymiana informacji między urzędami i służbami. Chodzi o to, żeby w razie zagrożenia czy kryzysu instytucje wiedziały, co robią pozostałe i uzgodniły jednoznaczne, a nie sprzeczne ze sobą treści komunikatów dla obywateli.
Kto pomoże Centrum w walce z dezinformacją?
CWD ma pomagać Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Spraw Zagranicznych i NASK. Ta ostatnia instytucja już wcześniej zajmowała się wykrywaniem fałszywych informacji w internecie, między innymi podczas wyborów. Teraz zebrane przez nią dane także mają trafiać do Centrum.
Minister Olszewski chce też współpracować z dziennikarzami i organizacjami społecznymi. Na razie nie wiadomo, jak dokładnie będzie wyglądać ich udział w pracach CWD.
Budowane są narzędzia do współpracy z ekspertami, przedstawicielami organizacji pozarządowych i mediów. Umożliwi to bieżące identyfikowanie zagrożeń, analizowanie oraz wypracowywanie jednolitej i szybkiej reakcji – mówił.
9 października podczas wystąpienia w Sejmie Paweł Olszewski zapowiedział również, że będzie ujawniał próby zagranicznych operacji, które m.in. miałyby wpływać na wybory parlamentarne w 2027 roku.
Plany Centrum
Podczas spotkania z dziennikarzami Olszewski przedstawił plany Centrum na najbliższe miesiące. Ma powstać serwis StopDezinfo, w którym publikowane będą informacje o dezinformacji. Resort chce również powołać Radę Ekspertów i opracować założenia strategii.
Centrum Walki z Dezinformacją łączy kompetencje i możliwości administracji, służb, NASK, nauki i organizacji społecznych. Nie wyeliminujemy dezinformacji całkowicie, ale możemy wspólnie minimalizować jej skutki oraz budować społeczną odporność na nią – mówił Paweł Olszewski podczas spotkania prasowego 28 października.
Ministerstwo wskazało też zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją, zwłaszcza tworzeniem fałszywych nagrań i masowym rozpowszechnianiem zmanipulowanych informacji.
Kto będzie weryfikował fałszywe informacje?
Załóżmy, że Centrum opublikuje komunikat, w którym uzna konkretną publikację za dezinformację. Co może zrobić autor, jeśli jego zdaniem urzędnicy źle ocenili materiał. Miałaby to ocenić Rada Ekspertów.
Paweł Olszewski mówił już o podobnej współpracy państwowych instytucji. 14 maja, podczas wystąpienia w Sejmie, przypomniał o działalności Połączonego Centrum Operacyjnego Walki z Dezinformacją. Zespół pracował podczas wyborów prezydenckich w 2025 roku.