manipulacja

Cejrowski powiela antyszczepionkowy fake news. Sugestie o „ukrywaniu zgonów” nie mają dowodów

Wojciech Cejrowski opublikował wpis sugerujący, że osoby umierające krótko po szczepieniu przeciw COVID-19 były klasyfikowane w statystykach jako „niezaszczepione”. Post miesza definicje stosowane w analizach epidemiologicznych z sugestią świadomego fałszowania danych.  

Cejrowski powiela antyszczepionkowy fake news. Sugestie o „ukrywaniu zgonów” nie mają dowodów
fot. PAP/Marcin Bielecki, X, Sprawdzam To

Cejrowski sugeruje „ukrywanie zgonów”. Problem w tym, że miesza definicje stosowane w statystykach

We wpisie Wojciecha Cejrowskiego pojawia się sugestia, że osoby umierające krótko po przyjęciu szczepionki przeciw COVID-19 były klasyfikowane jako „niezaszczepione” ofiary pandemii. To bardzo popularny motyw pojawiający się w środowiskach antyszczepionkowych od czasu pandemii. Problem polega jednak na tym, że autor wpisu miesza sposób definiowania statusu szczepienia w analizach epidemiologicznych z sugestią świadomego ukrywania danych.

W praktyce w różnych analizach stosowano różne definicje osoby „w pełni zaszczepionej”. Często obejmowały one określony czas po przyjęciu dawki, np. 14 dni potrzebnych do uzyskania pełnej odpowiedzi immunologicznej organizmu. Nie oznaczało to jednak „ukrywania zgonów”, lecz standardowy sposób prowadzenia analiz epidemiologicznych. 

„Zgon po szczepieniu” nie oznacza „zgonu spowodowanego szczepieniem”

W czasie masowych szczepień miliony ludzi przyjmowały preparaty przeciw COVID-19 w bardzo krótkim czasie. Statystycznie część osób umierała również krótko po szczepieniu, ale z powodów niezwiązanych ze szczepionką, np. chorób serca, nowotworów albo wieku. Sam fakt, że zgon nastąpił po szczepieniu, nie oznacza automatycznie związku przyczynowego.

Dlatego działania niepożądane po szczepieniach były analizowane osobno i wymagały sprawdzenia, czy istnieją dowody na bezpośredni związek ze szczepionką. Wpis Cejrowskiego zaciera tę różnicę i sugeruje istnienie systemowego mechanizmu ukrywania danych. 

To jeden z najtrwalszych mitów antyszczepionkowych po pandemii

Teoria o rzekomym „ukrywaniu” zgonów osób zaszczepionych regularnie wraca w mediach społecznościowych i często pojawia się w różnych wersjach językowych. Mechanizm wygląda podobnie: fragment prawdziwej procedury statystycznej zostaje połączony z sugestią manipulacji lub fałszowania danych. Dzięki temu powstaje przekaz, który wygląda na oparty na „technicznych szczegółach”, ale prowadzi do fałszywego wniosku o masowym ukrywaniu skutków szczepień. 

Tak działa manipulacja statystyką medyczną

Wpis Cejrowskiego jest przykładem mechanizmu często wykorzystywanego w dezinformacji zdrowotnej. Prawdziwe pojęcia medyczne i epidemiologiczne zostają wyrwane z kontekstu i użyte do budowania dużo dalej idących sugestii. Dla odbiorcy brzmi to wiarygodnie, bo pojawiają się konkretne liczby, przedziały czasowe i techniczne określenia. Problem w tym, że sam sposób przedstawienia danych prowadzi do fałszywego obrazu rzeczywistości i sugeruje istnienie ukrywanego spisku wokół szczepień.

Źródła

  1. X

Nasi autorzy