Alkohol wciąż rządzi
Odsetek młodzieży regularnie palącej papierosy wyniósł w 2025 roku 6 proc. Jeszcze w 2021 roku było to 20 proc. To dobrze? Niekoniecznie. Pojawiło się nowe, ważne zjawisko: wysoka popularność e-papierosów, których regularne używanie zadeklarowało aż 32 proc. badanych.
Alkohol pozostaje najczęściej używaną przez polską młodzież substancją psychoaktywną. Ale mamy tu wyraźny, stały spadek. Jednocześnie od lat obserwowany jest wyraźny trend spadkowy. W porównaniu z badaniem z 2021 roku zmniejszyło się spożycie wszystkich analizowanych rodzajów alkoholu, a także skala upijania się.
Jak wynika z raportu, coraz więcej uczniów nie wie nawet, gdzie można kupić narkotyki. Większość deklaruje, że nigdy nie proponowano im ich zakupu. Równocześnie zmniejszył się odsetek młodzieży, która zna osoby zażywające narkotyki lub środki odurzające – w 2025 roku 66 proc. badanych wskazało, że w ich środowisku nie ma takich osób. Wciąż jednak palą marihuanę, choć część z nich nie uważa, by był to narkotyk. Także w tym przypadku odnotowano spadek. Używanie narkotyków w ciągu ostatniego roku zadeklarowało 9 proc. uczniów. To spadek w porównaniu z 2021 rokiem.
Pieniądze to nie wszystko
Zdecydowana większość młodych ludzi określa sytuację materialną swojej rodziny jako dobrą. Co ciekawe, istnieje statystyczny związek między postrzeganą sytuacją materialną a spożywaniem alkoholu.
„Uczniowie znajdujący się w trudniejszym położeniu częściej się upijają. W badaniu odnotowany został też rekordowy wzrost stresu wśród uczniów, przy jednoczesnym spadku poczucia bycia docenianym, szczególnie u dziewcząt. Ponad połowa badanych doświadczyła przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej, z czego najczęstszą jest wykluczenie oraz cyberprzemoc”.
Samopoczucie coraz gorsze
Religia nie przeszkadza w piciu piwa. Z badań wynika, iż poziom deklarowanej wiary i regularnych praktyk religijnych w 2025 roku pozostaje zbliżony do wyników z 2021 roku, a sama deklarowana wiara nie wpływa istotnie na ograniczenie używania alkoholu i substancji psychoaktywnych przez młodzież. Za to regularne praktyki religijne wiążą się z większym umiarem.
Badacze zwracają uwagę, że wyniki badania dobrostanu psychicznego młodzieży mogą napawać niepokojem.
„Samopoczucie uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych określone na podstawie częstości przeżywania różnych stanów emocjonalnych jest wyraźnie gorsze niż ogółu dorosłych. Wchodzący w dorosłość młodzi ludzie zdecydowanie częściej doświadczają negatywnych, nieprzyjemnych przeżyć, w tym także stanów depresyjnych i myśli samobójczych. Szczególnie często negatywne emocje przeżywają dziewczęta – być może po części wynika to z tego, że lepiej potrafią rozpoznawać swoje stany emocjonalnie i bardziej otwarcie przyznają się do ich odczuwania. Wśród uwarunkowań kondycji psychicznej znajdujemy tak różne czynniki jak: wiara, sposób korzystania z internetu, relacje społeczne czy warunki materialne” – czytamy w raporcie.
Badacze zwracają uwagę, że ryzyko wystąpienia depresji rośnie wraz z czasem spędzanym w internecie. Związek ten jest widoczny także u osób, których sposób korzystania z sieci wskazuje na problemowe używanie internetu lub zagrożenie takim zachowaniem.
Z nosem w telefonie
Uczniowie spędzają w internecie średnio pięć godzin na dobę. To niemal tyle samo, co cztery lata temu. W porównaniu z pierwszym pomiarem z 2013 roku czas obecności online wydłużył się jednak o dwie godziny.
Najwięcej czasu młodzi ludzie poświęcają na słuchanie muzyki i kontakt ze znajomymi. Wśród najpopularniejszych form aktywności w sieci pozostają także oglądanie filmów i seriali oraz korzystanie z mediów społecznościowych, choć w ostatnich czterech latach ich popularność nieco spadła.
W porównaniu z poprzednim pomiarem zaobserwowano wyraźny wzrost uczestnictwa młodzieży w grach hazardowych – w 2025 roku gra ponad połowa badanych. Przybyło zarówno graczy okazjonalnych, jak i regularnych. Największą popularnością cieszą się obecnie gry hazardowe w internecie, które wyprzedziły Lotto i zakłady bukmacherskie.
Tu także wyraźne są różnice między płciami – chłopcy znacznie częściej angażują się w hazard i robią to bardziej intensywnie niż dziewczęta. Jednocześnie znacząco wzrosły wydatki na gry, a także deklarowane wygrane.
Maleje liczba osób grających bezpiecznie, a rośnie udział tych z umiarkowanym i wysokim poziomem ryzyka. Problem częściej dotyczy chłopców, uczniów szkół branżowych oraz osób w trudniejszej sytuacji materialnej.
Wyniki wskazują także na powiązanie hazardu z innymi zachowaniami ryzykownymi – im wyższy poziom zaangażowania w hazard, tym częstsze jest spożywanie alkoholu, a także używanie narkotyków.
Badanie sfinansowało Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
.5042037947778868704.jpg/jcr:content/Krzysztof%20Sobczak.jpg)
