— Митрополит Епіфаній (@Epifaniy) June 15, 2026
Atak na zabytek wpisany na listę UNESCO
Według władz Ukrainy, podczas rosyjskiego ataku lotniczego w nocy z 14 na 15 czerwca, uszkodzona została Ławra Peczerska w Kijowie. Wśród uszkodzonych obiektów znalazł się Sobór Zaśnięcia Matki Bożej, główna świątynia kompleksu klasztornego, która od 1990 r. znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Uszkodzenia odnotowano po kolejnym zmasowanym ataku na stolicę Ukrainy.
„Tej nocy Rosja przeprowadziła jeden z najbardziej rozległych ataków na ukraińską kulturę od początku pełnoskalowej inwazji. Wróg po raz kolejny uderzył w samo serce naszej tożsamości.” – powiedział minister kultury Ukrainy Mykoła Toczycki
Rosja odrzuciła odpowiedzialność
Już następnego dnia rosyjskie Ministerstwo Obrony odrzuciło odpowiedzialność za uszkodzenie Ławry Peczerskiej. W komunikacie opublikowanym przez resort stwierdzono:
„Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej nie planują i nie przeprowadzają ataków na obiekty infrastruktury cywilnej.”
„Według potwierdzonych danych kompleks budynków Kijowsko-Peczerskiej Ławry został trafiony pociskiem wystrzelonym z amerykańskiego systemu rakiet przeciwlotniczych Patriot.”
W komunikacie zasugerowano jednocześnie, że przyczyną zdarzenia mogły być rakiety przekazane Ukrainie przez państwa zachodnie, których termin użytkowania miał już upłynąć. Rosyjskie instytucje nie przedstawiły publicznie dowodów potwierdzających te twierdzenia.
Pięć wersji jednego zdarzenia
Według analizy Euromaidan Press po ataku zaczęło funkcjonować kilka równoległych wyjaśnień przyczyn zniszczeń Ławry Peczerskiej. W różnych kanałach informacyjnych pojawiały się twierdzenia, że:
- Rosja nie przeprowadziła ataku na obiekt
- Za zniszczenia odpowiadał pocisk ukraińskiego systemu Patriot
- Uszkodzenia były skutkiem działania ukraińskiej obrony przeciwlotniczej
- W pobliżu znajdowały się cele wojskowe
- Informacje o rosyjskim ataku zostały sfałszowane przez stronę ukraińską
Część tych wyjaśnień wzajemnie się wykluczała. Wszystkie prowadziły jednak do tego samego wniosku – podważenia odpowiedzialności Rosji za zniszczenia.
Podobny schemat pojawiał się wcześniej
W analizie Euromaidan Press zwrócono uwagę, że podobne działania informacyjne pojawiały się po innych głośnych wydarzeniach związanych z wojną w Ukrainie. Autorzy wskazują m.in. na zestrzelenie samolotu MH17 w 2014 roku, zbombardowanie teatru w Mariupolu w 2022 roku oraz odkrycie zbrodni w Buczy.
W każdym z tych przypadków w przestrzeni informacyjnej funkcjonowało równolegle kilka konkurencyjnych wyjaśnień odpowiedzialności za zdarzenie. Część z nich wzajemnie sobie przeczyła, ale wszystkie podważały ustalenia wskazujące na odpowiedzialność Rosji. Według autorów analizy podobny schemat pojawił się również po uszkodzeniu Ławry Peczerskiej w Kijowie.