„Jeśli ma szczęście, to nie żyje. Alternatywa jest bardziej przerażająca” – napisano w jednym z wpisów na platformie X, który wyświetlono ponad cztery miliony razy. Chodziło o kobietę widoczną na nagraniu, która miała machać do migrantów z Maroka przybywających do hiszpańskiej Ceuty.
„Potem dwóch z nich powiedziało jej, że jest piękna, i zapytało, czy mogłaby zabrać ich gdzieś na posiłek. Teraz od 18 godzin jest uznawana za zaginioną, jej telefon jest wyłączony, a rodzina i znajomi nie mają pojęcia, gdzie się znajduje” – napisał autor wpisu z 2 sierpnia.
If she’s lucky she’s dead, the alternative is far more horrifying.
— Joe Redden | The Older Millennial (@teameffujoe) August 2, 2026
She welcomed them and waved them in. Then two of them told her she was beautiful and asked if she could take them somewhere to eat.
Now she’s been missing for 18 hours, phone is turned off, and her family and… https://t.co/zlUU38n2qg pic.twitter.com/HaLX9hWEB5
Bardzo podobne posty publikowano 31 lipca i 1 sierpnia. Niektórym towarzyszyła rzekoma relacja członka rodziny kobiety oraz krótkie ujęcie policjanta. Całość stylizowano na materiał wyemitowany w telewizji.
Aaaaaaand she’s missing. pic.twitter.com/v0iwHLPGrA
— Leeleeliberty (@Leeleeliberty11) July 31, 2026
Nagranie tak, narracja nie
Nagranie jest autentyczne i nie zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Odwrotne wyszukiwanie obrazów za pomocą narzędzi Google nie wykazało wcześniejszego wykorzystania podobnego kadru.
Fałszywa jest za to narracja o „zaginięciu dziewczyny”. Ani służby, ani żadne poważne media, w tym hiszpańskie „El Mundo” czy „El País”, nie odnotowały takiego zdarzenia. Policja nie wydała również żadnego komunikatu w tej sprawie. Są natomiast wyraźne przesłanki wskazujące na manipulację. Przede wszystkim wpisy pochodzą z anonimowych kont lub profili, które same przedstawiają się jako publikujące memy.
Szczególną uwagę przykuwa policjant pojawiający się w jednym z rozpowszechnianych nagrań. Za jego plecami wyraźnie widać napis „Odessa” oraz logo policji z tego ukraińskiego miasta. Miało to uwiarygodnić przekaz o zaginięciu kobiety, a w praktyce ułatwiło jego zdemaskowanie.
Na filmikach widoczny jest także napis „Netzfund” (niem. „znalezione w sieci”) lub nazwa jednego z profili na TikToku – @bearnswqmiq. Konto powstało trzy dni wcześniej, czyli w dniu opublikowania wpisów o rzekomym zaginięciu kobiety.
Rosjanie wykorzystują kryzys w Ceucie
To nie była jedyna fałszywa informacja, która pojawiła się w sieci. Przy okazji kryzysu migracyjnego w Ceucie uaktywniła się także rosyjska propaganda. Zwrócił na to uwagę minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha w poście opublikowanym na platformie X. Podkreślił, że Rosja nie musi zmyślać, by osiągać swoje cele. Do manipulowania odbiorcami wystarczają jej autentyczne obrazy i nagrania.
„Od lat Moskwa wykorzystuje migrację oraz inne wrażliwe tematy do podsycania strachu i destabilizowania państw europejskich” – przypomniał polityk.
Szef ukraińskiej dyplomacji opublikował również wykres z danymi. Jak wynika z analiz ukraińskiego MSZ, w ciągu zaledwie dwóch dni od masowego napływu migrantów do Ceuty (wpis opublikowano 31 lipca – red.) w prorosyjskiej przestrzeni informacyjnej odnotowano ponad 1500 materiałów wykorzystujących zdjęcia z miasta. Około 300 z nich ukazało się w hiszpańskojęzycznej wersja portalu „Pravda”.
Zdaniem Sybihy jedynym sposobem ochrony przed tego typu przekazami jest całkowite zablokowanie portali sprzyjających Kremlowi. „Wszystkie rosyjskie zasoby propagandowe powinny zostać całkowicie zakazane w każdym europejskim kraju, który poważnie traktuje swoje bezpieczeństwo narodowe” – zaapelował.
Hiszpańskie władze już w niedzielę poinformowały, że sytuacja w Ceucie stopniowo się stabilizuje, choć kryzys wciąż trwa. Od czwartku do miasta miało dotrzeć około 60 tys. migrantów, głównie z Maroka. Większość z nich wróciła już do ojczyzny, jednak część nadal przebywa na wzgórzach w pobliżu Ceuty. Zginęły co najmniej 72 osoby, ale liczba ofiar może jeszcze wzrosnąć. Nadal trwają poszukiwania zaginionych, wśród których jest 14-letnia dziewczynka Hasnae – informował hiszpański portal The Spanish Eye.
We have detected an intensive Russian propaganda campaign across Europe using pictures from Ceuta to sow destabilization.
— Andrii Sybiha 🇺🇦 (@andrii_sybiha) July 31, 2026
There have been more than 1,500 publications on outlets identified by analysts as a pro-Russian network, led by Pravda and RT. Pravda Spanish has posted… pic.twitter.com/lpy2GLPBXU