Synod zatwierdził nowe teksty liturgiczne
Podczas posiedzenia 16 lipca 2026 r. Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej zatwierdził kolejne teksty liturgiczne, w tym nabożeństwo poświęcone Soborowi Świętych Krymskich. Decyzję opublikowano w oficjalnych dokumentach Patriarchatu Moskiewskiego.
Nowe modlitwy odnoszą się do okupowanego Krymu i zawierają wezwania o ochronę „rosyjskich ziem”, powodzenie dla armii oraz zwycięstwo nad przeciwnikami.
„Niech nasz Zbawiciel, bogaty w miłosierdzie, otoczy te rosyjskie ziemie ochroną przed najazdem obcych wrogów i wewnętrznymi niepokojami, obdarzy naszą armię powodzeniem w obronie Ojczyzny” – głosi fragment modlitwy zatwierdzonej przez Synod.
Decyzję podjęto w czasie nasilających się ukraińskich ataków na okupowany Krym oraz obowiązującego tam stanu wyjątkowego.
„Daj nam zwycięstwo”
Nowe teksty wpisują się w kierunek obrany przez Rosyjską Cerkiew po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. We wrześniu 2022 r. patriarcha Cyryl polecił odczytywanie we wszystkich parafiach Patriarchatu Moskiewskiego „Modlitwy o Świętą Ruś”.
W jej treści znalazły się wezwania o zwycięstwo oraz wsparcie dla rosyjskich żołnierzy.
„Powstań, Boże, na pomoc ludowi Twemu i daj nam Mocą Twoją zwycięstwo”.
W modlitwie znalazły się również słowa:
„Żołnierzom i wszystkim obrońcom Ojczyzny naszej ześlij umocnienie w Twoich przykazaniach, tchnij ducha otuchy i męstwa, uchroń od śmierci, ran i niewoli”.
Modlitwa została rozesłana do diecezji Patriarchatu Moskiewskiego i wprowadzona do odczytywania podczas liturgii.
Sprzeciw wobec modlitw kończył się karami
Wprowadzenie obowiązkowych modlitw wywołało sprzeciw części duchownych. Jednym z najbardziej znanych przypadków był ks. Ioann Koval, który podczas liturgii zastąpił słowo „zwycięstwo” słowem „pokój”. Został pozbawiony stanu duchownego.
Podobny los spotkał ks. Ioanna Burdina, który publicznie sprzeciwiał się wojnie. W materiałach jego sprawy sąd kościelny uznał, że prezentowany przez niego pacyfizm jest niezgodny z nauczaniem Rosyjskiej Cerkwi.
Badacze: Cerkiew ulega militaryzacji
Fedor Arkhipov z Uniwersytetu Insubrii, autor opublikowanego w 2025 r. opracowania War and Peace of Russian Orthodoxy, wskazuje, że po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny Rosyjska Cerkiew zaczęła dostosowywać własne prawo kościelne do polityki państwa.
Według badacza duchowni sprzeciwiający się wojnie byli karani za nieposłuszeństwo, natomiast księża wspierający działania armii obejmowali wysokie stanowiska w strukturach cerkiewnych.
Do podobnych wniosków doszło również Foreign Military Studies Office działające przy U.S. Army TRADOC. W swojej analizie wskazało, że Rosyjska Cerkiew od początku pełnoskalowej inwazji konsekwentnie wspiera rosyjską armię, błogosławi żołnierzy i sprzęt wojskowy oraz przedstawia działania zbrojne jako moralnie uzasadnione.