Raport naukowców z UJ: Certinformacja jako broń w walce z dezinformacją

Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego zaprezentowali przygotowany we współpracy z PAP raport „Dezinformacja i bezpieczeństwo. Definicje, mechanizmy, rekomendacje”. Autorzy dokumentu zaproponowali nowe pojęcie – certinformację, czyli prawdziwą, wiarygodną i zweryfikowaną informację.

Raport naukowców z UJ: Certinformacja jako broń w walce z dezinformacją
Prezentacja raportu UJ „Dezinformacja i bezpieczeństwo poznawcze” w drugim dniu XXXV Forum Ekonomicznego, fot. PAP/M. Kulczyński
Redaktor naczelny Polskiej Agencji Prasowej Wojciech Tumidalski fot. PAP/J.Praszkiewicz
Redaktor naczelny Polskiej Agencji Prasowej Wojciech Tumidalski fot. PAP/J.Praszkiewicz

Autorzy raportu „Dezinformacja i bezpieczeństwo. Definicje, mechanizmy, rekomendacje” umieścili certinformację w szerszym systemie pojęć opisujących zjawiska informacyjne. Przypomnieli przy tym o misinformacji, czyli fałszywych informacjach przekazywanych nieświadomie, bez intencji wyrządzenia złego uczynku, oraz o malinformacji, czyli prawdziwych informacjach wykorzystywanych do tego, by komuś zaszkodzić. Certinformacja została skonstruowana jako pojęcie analogiczne do malinformacji, ale o odwrotnym, pozytywnym wektorze.

Rosyjskie i białoruskie narracje

Naukowcy z UJ przeanalizowali też główne narracje destabilizacyjne obecne w polskiej przestrzeni informacyjnej w latach 2022–2026. Zwrócili szczególną uwagę na aktywność narratorów rosyjskich i białoruskich oraz na treści rozpowszechniane intensywnie od wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 roku, tj. narrację o rzekomo postępującej „ukrainizacji Polski”.

źródło PAP
źródło PAP

Na podstawie wniosków wyciągniętych z tych danych eksperci sformułowali kilka rekomendacji, takich jak:

  • Wzmocnienie mechanizmów monitoringu przestrzeni informacyjnej
  • Aktywne promowanie certinformacji
  • Rozwijanie komunikacji strategicznej na poziomie państwa i jego kluczowych instytucji.

Współpraca państwa, ekspertów i mediów – jak wskazano w raporcie – powinna prowadzić do „nasycenia” przestrzeni informacyjnej certinformacją, tak by nie zostawiać w niej miejsca na dezinformację. Autorzy podkreślają też konieczność nowelizacji prawa, która umożliwi precyzyjne zdefiniowanie działań dezinformacyjnych prowadzonych na rzecz obcego państwa.

Przeczytajcie też: „What the FEJK”! Rusza program przeciwdziałania dezinformacji

Źródła

  1. PAP

  2. Raport UJ: certinformacja jako narzędzie do walki z dezinformacją

Nasi autorzy