Pożar w Puszczy Solskiej. Fake newsy o przyczynach kataklizmu

Sugestie tego typu pojawiły się na facebookowym profilu „Wszystko siedzi w głowie”. Odnośnik prowadzi do zarejestrowanej w Strzelcach Opolskich zielarni, natomiast zawartość profilu przepełniona jest wiadomościami niezgodnymi z wiedzą medyczną (choć właścicielka przedstawia się w social mediach jako farmaceutka) lub bazującymi na uprzedzeniach.

„Ewakuacja pod pretekstem zagrożenia, to najprostszy sposób na oczyszczenie terenu z gospodarzy, żeby zrobić miejsce dla sprzętu, baz NATO albo logistyki” – czytamy w nacechowanym emocjonalnie wpisie. Post doczekał się blisko 400 polubień i prawie 800 udostępnień. Jak ustaliliśmy, właścicielka konta związana jest z Konfederacją Korony Polskiej Grzegorza Brauna.

Do wpisu dodano grafikę przedstawiająca m.in. uciekających ludzi, sprzęt wojskowy i płonące domy. Nie wiadomo, kto jest autorem grafiki ani skąd ona pochodzi, co może sugerować zastosowanie sztucznej inteligencji. To typowe mechanizmy dezinformacji.

Na ten wpis zareagował Michał Marek, ekspert do spraw dezinformacji i kierownik Zespołu Analiz Zagrożeń Zewnętrznych NASK. „Nasi rodzimi dezinformatorzy oraz anonimowe konta, a także osoby otumanione teoriami spiskowymi szerzą przekaz #dezinformacja o rzekomo trwającej w woj. lubelskim «operacji czyszczenia terenu» – w ten sposób objaśniana jest przyczyna trwającego na wschodzie Polski pożaru” – komentuje.

Głos w sprawie fake newsów zabrały Lasy Państwowe. W komunikacie zaapelowano o niepowielanie oraz nieudostępnianie niesprawdzonych informacji. 

– Na obecnym etapie przyczyny pożaru nie zostały jednoznacznie ustalone. Jednak – jak podkreślają eksperci – dostępne informacje wskazują na dobrze znane czynniki sprzyjające takim zdarzeniom – czytamy. Są to długotrwała susza, silny wiatr, który sprzyja gwałtownemu rozprzestrzenianiu się ognia, a także potencjalna nieuwaga człowieka.

Na tym etapie nie ma żadnych dowodów na celowe zaprószenie ognia. Prokuratura Rejonowa w Biłgoraju 7 maja wszczęła śledztwo pod kątem „nieumyślnego sprowadzenia pożaru zagrażającego życiu, zdrowiu lub mieniu wielkich rozmiarów (Art. 163 § 2 kk.)” oraz „nieumyślnego spowodowania zniszczeń w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach (Art. § 4 181 kk)”. Postępowanie ma wykazać, czy doszło do zaniedbań lub błędu ze strony człowieka, które doprowadziło do znacznych strat materialnych i katastrofy ekologicznej.

Pożar w Puszczy Solskiej wybuchł 5 maja i strawił 350 ha lasów, ale działaniami był objęty teren blisko trzykrotnie większy. W akcji gaśniczej brało udział 1000 strażaków z Państwowej oraz z Ochotniczej Straży Pożarnej, a także ponad 200 pojazdów pożarniczych. Wykorzystano też wyposażone w kamery termowizyjne drony oraz policyjne Black Hawki S-70i.

– Dziękuję mieszkańcom za ogromne wsparcie oraz strażakom ochotnikom ziemi lubelskiej za niesamowite poświęcenie. Choć obawa o domy była wielka, obroniliśmy je przed ogniem. Dziękuję strażakom, którzy w swoim wolnym czasie, bez przerwy i z pełnym zaangażowaniem, są tutaj z nami w gotowości. Jesteśmy Wam ogromnie wdzięczni – powiedział wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz.

W trakcie akcji doszło do tragicznego wypadku. 5 maja rozbił się samolot gaśniczy Dromader, w którym zginął pilot Andrzej Gawron.