„NABU przygotowuje aresztowanie żony Zełenskiego”? Rosyjska narracja bez dowodów

Na grafice rozpowszechnianej w mediach społecznościowych pojawia się rosyjski napis:
„NABU i SAP przygotowują aresztowanie żony Zełenskiego”.
Niżej widnieje dopisek:
„poinformowali przedstawiciele służb”.
To właśnie anonimowi przedstawiciele służb mają być głównym źródłem całej historii. Problem w tym, że nie pojawiają się żadne nazwiska, dokumenty, decyzje sądu ani oficjalne komunikaty ukraińskich instytucji. Narracja zaczęła być następnie powielana także przez polskojęzyczne konta w serwisie X. Jeden z wpisów osiągnął ponad 36 tys. wyświetleń i kilkaset interakcji, mimo że nie przedstawiał żadnych dowodów potwierdzających informacje o rzekomym zatrzymaniu Ołeny Zełenskiej.
 

Informacje o rzekomym śledztwie wobec Ołeny Zełenskiej zaczęły pojawiać się w rosyjskich mediach powołujących się na anonimowe źródła. Narrację publikowały m.in. prorządowe portale oraz media cytujące rosyjską agencję RIA Novosti. Jeden z tekstów opublikował rosyjski portal Business Gazeta. Artykuł twierdził, że NABU i SAP mają „kończyć śledztwo” przeciwko Ołenie Zełenskiej i przygotowywać jej zatrzymanie. Nie przedstawiono jednak żadnych dokumentów, numerów spraw ani nazwisk śledczych.
Podobny materiał opublikował również rosyjski portal AIF („Argumenty i Fakty”), który powielił tę samą narrację bez przedstawienia nowych dowodów lub potwierdzeń.
 

To właśnie prawdopodobnie stało się podstawą całej narracji. Rosyjskie media połączyły prawdziwy konflikt polityczny wokół NABU i SAP z całkowicie niepotwierdzoną historią dotyczącą Ołeny Zełenskiej.
Nie istnieją obecnie: komunikaty NABU lub SAP dotyczące Ołeny Zełenskiej, informacje o decyzji sądu, publiczne dokumenty śledztwa ani potwierdzenia w wiarygodnych mediach międzynarodowych takich jak Reuters, AP czy BBC.
 

Narracja o rzekomym aresztowaniu Ołeny Zełenskiej wpisuje się w znany schemat rosyjskiej wojny informacyjnej prowadzonej przeciwko Ukrainie od początku pełnoskalowej inwazji.
Podobne historie regularnie pojawiały się wcześniej wokół Wołodymyra Zełenskiego i jego rodziny. Rosyjska infosfera rozpowszechniała już fałszywe informacje m.in. o: rzekomej ucieczce Ołeny Zełenskiej z Ukrainy, luksusowych zakupach rodziny prezydenta, ukrywanych majątkach za granicą, konfliktach rodzinnych, czy planach opuszczenia kraju przez otoczenie Zełenskiego.
W większości przypadków mechanizm wygląda podobnie: najpierw pojawia się anonimowy „przeciek”, później publikują go rosyjskie media lub kanały Telegram, a następnie treść zaczyna funkcjonować w mediach społecznościowych jako „informacja, o której media głównego nurtu milczą”. W tym przypadku wykorzystano dodatkowo prawdziwy konflikt polityczny wokół NABU i SAP. Dzięki temu cała historia miała wyglądać bardziej wiarygodnie.
 

To charakterystyczny element rosyjskich operacji informacyjnych: mieszanie prawdziwych wydarzeń z niepotwierdzonymi oskarżeniami, wykorzystywanie anonimowych źródeł, budowanie atmosfery „tajnego przecieku” oraz szybkie przenoszenie narracji do zagranicznych mediów społecznościowych, także polskich.
W praktyce celem takich działań nie zawsze jest przekonanie odbiorcy, że dana historia jest w pełni prawdziwa. Często chodzi raczej o wywołanie chaosu informacyjnego, podważenie zaufania do władz Ukrainy i stworzenie wrażenia, że „coś musi być na rzeczy”.